Zagadka zwłok na torze kolejowym w Korwinowie. 1936

 Zagadka zwłok na torze kolejowym w Korwinowie. 1936

Jak już donieśliśmy, przy torze kolejowym w pobliskim Korwinowie znaleziono w kałuży krwi leżące zwłoki młodego, około 18-letniego chłopca w lichem odzieniu. Okazało się, że denat ma rozbitą czaszkę, co do okoliczności tragicznej śmierci powstała tedy hipoteza, że nieszczęśliwy chłopiec chciał wskoczyć do pociągu w biegu i został uderzony w głowę, lub też wyskakiwał z pociągu i uderzył głową o słup telefoniczny, w pobliżu którego znaleziono zwłoki. Z powodu braku jakichkolwiek dokumentów przy zwłokach, trudno jest ustalić nazwisko denata. Zwłoki, leżące obecnie na przystanku kolejowym, nie zostały też przez nikogo z oglądających rozpoznane. Pogrzeb nieznanej ofiary wypadku odbyć się ma dziś na koszt gminy. Źródło: Goniec Częstochowski, 1936, R. 31, No 30 

Domy studenta, (Częstochowa)

 Domy studenta, (Częstochowa) , inicjatywa budowy domu akademickiego w Częstochowie narodziła się w odrodzonej Rzeczypospolitej, wyszła ze strony Częstochowskiego Zrzeszenia Akademików i Akademiczek oraz Koła Przyjaciół Akademików Polskich w Częstochowie, które chciały przeszczepić na grunt krajowy tradycje korporacyjne. Powołanie Koła Przyjaciół Akademików Polskich w Częstochowie było zasługą prezydenta miasta → Józefa Marczewskiego; od 1932 Zrzeszenie Akademików w Częstochowie dysponowało lokalem przy al. NMP 24, organizowało pomoc dla studentów, ale Częstochowa nie posiadała swojej uczelni. Domy akademickie powstały dopiero po zakończeniu II wojny światowej. Początkowo były to bursa: Wyższej Szkoły Administracyjno-Handlowej (późniejsza → Wyższa Szkoła Ekonomiczna) przy ul. Waszyngtona 62, męska, oraz bursa w gmachu przy ul. Dąbrowskiego 79 (w dawnych → koszarach Zawady, żeńska. Powstanie → Politechniki Częstochowskiej oraz Studium Nauczycielskiego (późniejsza → Wyższa Szkoła Nauczycielska, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, → Akademia im. Jana Długosza, → Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza) włączyło Częstochowę do grona miast akademickich. Rozwijająca się dynamicznie → Politechnika Częstochowska wzbogaciła się o dwa domy studenta: DS 1 i DS 2 przy ul. Kilińskiego 106 (dziś ul. Akademicka). W DS nr 1 (późniejsza nazwa „Magisterek”) działało na parterze popularne → Radio „Pryzmaty” (do sieci podłączona była także bursa Studium Nauczycielskiego), ponadto sklep spożywczy MHD oraz punkt usługowy szewski.

DS 2 (późniejsza nazwa „Bliźniak”) 106, oddano do użytku w 1962; mieścił się w nim znany → Klub Studencki „Filutek”. W DS 3 „Strzecha” przy ul. Deglera 36 (obecnie al. Armii Krajowej 36) mieściła się (od 1961) Biblioteka Główna oraz Lekarska Przychodnia Akademicka. W DS 1 i DS 2 znajdowały się stołówki zwykłe, w DS 3 stołówka dietetyczna (półsanatoryjna). W 1968 ukończono nadbudowę (o dodatkowe piętro) DS 1, DS 2 i DS 3; zbiegło się to z oddaniem do użytku DS 4 „ Zaścianek” (dzisiejszy hotel asystencki). Pozostałe akademiki Politechniki Częstochowskiej to DS 5 „Maluch” przy ul. Dekabrystów 26/30 oraz „Herkules” przy ul. Sowińskiego 40/48. Szkoła Pedagogiczna (dziś Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy) dysponowała od lat 70. XX w. DS nr 5 „Skrzat” – przy ul. Dąbrowskiego 76/78. Nazwy domów studenckich były wynikiem środowiskowych konkursów, uwzględniały potoczne określenia stosowane przez studentów.

Aleksander Gąsiorski, Politechnika Częstochowska 1949–1999, Częstochowa 1999, s. 97–100, 358–359; Witold Zembrzuski, Przewodnik po Częstochowie, Częstochowa 1958, s. 166; „Życie Częstochowy” 1975, nr 250, s. 8; „Nad Wartą” 1974, nr 9, s. 8.

Autor: Andrzej Kuśnierczyk
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/hasla/domy-studenta

NIEDOKOŃCZONA STUDNIÓWKA

 NIEDOKOŃCZONA STUDNIÓWKA

5 lutego 1982 r., w sali gimnastycznej IV LO im. H. Sienkiewicza w Częstochowie, ponad 130 młodych osób urodzonych w roku 1963 miało okazję wysłuchać pierwszego, historycznego występu grupy T.Love. Dzień ten rozpoczął karierę muzyczną Zygmunta Staszczyka jako lidera zespołu.Częstochowskie realia życia muzycznego – rockowego na przełomie lat 1982–1983 świetnie opisuje dziennikarka „Gazety Częstochowskiej” Teresa Kobic: „Istnieje mnóstwo zespołów i zespolików, które znalazły przytulisko w domach kultury, klubach, świetlicach. Te, które nie znalazły, grają w prywatnych domach, piwnicach, na strychach. Grają, choć instrumenty są piekielnie drogie. Rodzice, jeśli ich stać, kupują (nawet za dolary) perkusje, gitary, wzmacniacze, bo sami ‘czują bluesa’. W Częstochowie, w każdym domu kultury, świetlicy, w wielu szkołach działa zespół muzyczny (czytaj rockowy), m.in. Opozycja, Absurd, T.Love, Projekt, Sekcja zwłok.” O początkach zespołu T.Love tak wspomina jego lider Zygmunt „Muniek” Staszczyk: „Po tym, jak Jaruzelski ogłosił stan wojenny, postanowiłem założyć T. [czyli Teenage] Love
. Zespół powstał, gdy byłem w maturalnej. Wszyscy [czyli Muniek Staszczyk, Dariusz Zając, Jacek Wudecki
„Słoniu”] byliśmy w jednej klasie, poza gitarzystą, Januszem Knorowskim, który był o rok młodszy”.
Pierwszy występ zespołu odbył się 5 lutego 1982 r. w sali gimnastycznej IV LO im. H. Sienkiewicza, podczas studniówki rocznika 1963. Ze względu na utrudnienia stanu wojennego impreza, która zaczęła się o godzinie 15.00, miała się skończyć do 21.00, tak by wszyscy uczestnicy zdążyli wrócić do domów
przed 22.00 (godziną milicyjną). O klimacie, jaki panował wówczas w szkole, wspomina Małgorzata Piasecka (wcześniej Wilk), jedna z uczestniczek balu maturalnego; w swojej książce O uniwersalizmie (nie) dokończenia pisze tak: „stworzyliśmy w szkole także inny, zadziorny i niepokorny rytm rockowego życia. Był on udziałem zespołu Teenage Love Alternative i jego lidera Muńka Staszczyka właśnie (…), mieliśmy więc swój styl opierania się propagandzie politycznej. Praktykowaliśmy młodość, a atutem młodości jest bunt, zabawa, śmiech, ironia, błazenada, opór przez rytuały. Kumulacją naszego oporu poprzez rytuały była Niedokończona Studniówka 1982, bo zorganizowanie jej wbrew wprowadzonemu nowemu, wojennemu porządkowi wymagało dużego zaangażowania i desperacji. Nasza studniówka była też miejscem pierwszej rockowej narracji zbuntowanego zespołu Teenage Love Alternative. Ten koncert zaistniał jako absolutnie inicjalny dla zespołu, ale też niedokończony.” Wspominając ten pierwszy występ, Muniek Staszczyk pisze:
„mieliśmy bardzo fajnego dyrektora, Antoniego Kwiecińskiego, jeden z niewielu dyrektorów w tamtych czasach, który nie był w PZPR (…) był konserwatywny i na studniówkę nie wolno było wchodzić młodszym rocznikom, a nasz gitarzysta był o rok młodszy. Mimo wszystko Kwieciński się zgodził, że możemy zagrać cztery kawałki, a Jasiowi pozwolił poczekać na występ w pakamerze z nauczycielami WF (…) o 15.00 zaczął się polonez. Mimo że był luty, na sali gimnastycznej trzeba było zasłonić kurtyny, bo było ciągle widno. Graliśmy na sprzęcie zespołu weselnego, a raczej próbowaliśmy, bo umiejętności ciągle nie mieliśmy, na szczęście nie o to chodziło. Liczył się czad i energia. Zagraliśmy klasyk zespołu The Troggs ‘Wild Thing’. Potem zaczęliśmy grać nasze alternatywne i antysystemowe numery, ale nauczyciele chyba nie zauważyli, bo bawili się dalej. W końcu musieliśmy zejść ze sceny, bo panowie z weselnej kapeli się wnerwili, że sprzęt im niszczymy.”

Po debiucie w „Sienkiewiczu” zespół zaczął być rozpoznawalny. W marcu 1982 r. otrzymał propozycję zagrania podczas akademii z okazji Dnia Kobiet w II LO im. R. Traugutta. Członkowie zespołu wystąpili w pełnym składzie w rock’n’rollowej stylówce. Młodzież szalała, marynarki latały w powietrzu. Jednak nie wszyscy opiekunowie podzielali zachwyt młodzieży i po trzeciej piosence zespołowi odłączono aparaturę nagłaśniającą. Później T.Love odbywał systematyczne próby muzyczne w Zakładowym Domu Kultury „Stradom”. Tam też miał miejsce pierwszy samodzielny koncert (publiczność składała się z samych znajomych członków zespołu). Do roku 1985 członkowie grupy, wraz z jej liderem Muńkiem (który studiował w Warszawie), spotykali się na próbach w Częstochowie. Później T.Love (już bez Alternative) stał się zespołem warszawskim. 10 stycznia 2015 r. T.Love Alternative powrócił (kolejny już raz) do Częstochowy. Wystąpił na imprezie „Niedokończona studniówka 1982”. Jak pisze M. Piasecka: „był to symboliczny powrót, bo to wtedy, w 1982 roku, na naszej studniówce jako T.Love Alternative zainicjował swoje istnienie, a jego lider Muniek Staszczyk z IV b nie zdążył wyśpiewać wszystkiego. Ten koncert zaistniał jako pierwszy i niedokończony, przyszedł wreszcie czas, aby go dokończyć.”.
Autor: Juliusz Sętowski
Foto z arch. Jacka Śliwczyńskiego
Źródło: CO / GDZIE / KIEDY W CZĘSTOCHOWIE BEZPŁATNY MIESIĘCZNIK MIASTA CZĘSTOCHOWY, nr 44 / wrzesień 202

„Lipcówka". 1910r

 „Lipcówka". 1910r

W lesie Kamienicy Polskiej, w niedzielę dnia 17 lipca 1910 r., wielka zabawa ludowa pod nazwą „Lipcówka" na korzyść straży ogniowej ochotniczej we wsi Kamienicy Polskiej. Program „Lipcówki" jest nadzwyczaj urozmaicony i pełen atrakcji: monologi, wyścigi w workach z nagrodami, słup ujazdowski, wyścigi czarownic, korowód dzieci, śmiertelny skok z nagrodami, konkurs skoków na wysokość. poczta, huśtawki, tańce i t. d. Początek o godz. 2 po poł., a w razie niepogody zabawa będzie odłożoną na dzień 24 b. m. Źródło: Goniec Częstochowski, 1910, R. 5, No 16

Obrona. Stowarzyszenie Spożywcze „Obrona”

 Obrona. Stowarzyszenie Spożywcze „Obrona”, utworzone w lipcu 1907 przez Franciszka Piątkowskiego, Antoniego Wolskiego, Jana Chądzyńskiego i Mariana Makowskiego. Prowadziło hurtownię artykułów spożywczych, która zaopatrywała właścicieli (chrześcijańskich) sklepów oraz spółki spożywcze w Częstochowie i okolicach. Kapitał zakładowy wynosił w 1907 3 tys. rubli (były to wpłaty od członków Stowarzyszenia). Początkowo „Obrona” sprzedawała towary tylko za gotówkę, później stopniowo udzielano kredytu (do wysokości połowy udziałów), a w 1913 wprowadzono kredyt wekslowy. W 1911, po uzyskaniu przedstawicielstwa lubelskich fabryk cukru, Stowarzyszenie osiągnęło 450 tys. rubli obrotu, a w 1912 – 500 tys. W 1909 było 230 udziałowców. Ich liczba do 1914 stopniowo wzrastała. Rozwój „Obrony” został zatrzymany w okresie I wojny światowej (w 1917 liczba udziałowców wynosiła 252, z kapitałem blisko 14 tys. rubli). Wzrost nastąpił po 1918 (w 1921 stowarzyszenie liczyło 547 członków). „Obrona” wspomagała finansowo instytucje dobroczynne w Częstochowie: → Towarzystwo Opieki nad Bezdomnymi Dziećmi i „Kroplę Mleka”. W 1920 wspierała → akcję plebiscytową na Górnym Śląsku. Siedziba „Obrony” znajdowała się przy ul. Ogrodowej 11. Kolejnymi prezesami Stowarzyszenia byli: → Jan Hamburg, → Bronisław Waręski, K. Krakowiecki. Do najaktywniejszych działaczy (którzy byli też członkami zarządu) należeli: Bronisław Blachnicki, → Józef Chadziński, Teofil Folfasiński, Adam Hajdas, → Bolesław Kołakowski, → Paweł Krygier, → Leon Piotrowski, Julian Rogowski, → Roman Pruszkowski.

Franciszek Sobalski, Związki zawodowe, stowarzyszenia i organizacje społeczne w Częstochowie i dawnym powiecie częstochowskim w 1921 roku (materiały źródłowe), „Rocznik Muzeum Okręgowego w Częstochowie”. Historia, 1989, z. 22, s. 136; – „Goniec Częstochowski” 1909, nr 135, s. 10, 1915, nr 106, s. 2, 1917, nr 4, s. 3, nr 63, s. 4, nr 71, s. 3, 1918, nr 69, s. 3, 1919, nr 208, s. 5, 1920, nr 95, s. 3.

Autor: Juliusz Sętowski
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/.../obrona...

Niemiecka dzielnica mieszkaniowa,

 Niemiecka dzielnica mieszkaniowa, tworzona od 28 XI 1942 na podstawie zarządzenia starosty niemieckiego Eberhardta Frankego. Zlokalizowana w czworoboku ulic: Waszyngtona, Wolności, Herbskiej (Boya-Żeleńskiego, Handlowej (Korczaka), Słowackiego i Pułaskiego. Wysiedlono stąd większość rodzin polskich (z 1554 pozostało jedynie 246); ich członkowie pełnili funkcje usługowe w dzielnicy (głównie dozorców domów). Wielu częstochowskich Reichsdeutschów i Voksdeutschów, mimo nacisku władz niemieckich, nie chciało osiedlać się w dzielnicy niemieckiej (część mieszkań pozostała niezamieszkała). Na ul. Handlową (obecnie Korczaka), do budynku Gimnazjum Handlowego Stowarzyszenia Kupców Polskich, przeniesiono szkołę niemiecką z Zawodzia. Przy ul. Sobieskiego11/13 w budynku Szkoły Powszechnej nr 9 urządzono szpital wojskowy. Niemcom nie udało się zakończyć prac przy tworzeniu dzielnicy. Wykwaterowanie ponad tysiąca rodzin polskich pogorszyło sytuację mieszkaniową ludności polskiej w mieście.

Franciszek Patrzyk, Ludność i zagadnienia mieszkaniowe w Częstochowie w XX wieku, [w:] Dzieje Częstochowy od zarania do czasów współczesnych, Katowice 1964, s. 296, 297; Stanisław Rybicki, Pod znakiem lwa i kruka. Fragmenty wspomnień z lat okupacji, Warszawa 1990, s. 144, 145.

Autor: Juliusz Sętowski
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/hasla

Wykaz dóbr prywatnych w okolicach Częstochowy w latach 1797 - 1945 (za wyjątkiem majoratów

 Wykaz dóbr prywatnych w okolicach Częstochowy w latach 1797 - 1945 (za wyjątkiem majoratów ):

Powiat Częstochowa:
Baby dobra wcześniej należące do dóbr Małusy Wielkie.
Biała Dolna z Papiernią Kopiec.
Biała Kopiec osada fabryczna wydzielona z Ekonomii Iwanowice i sprzedana w ręce prywatne.
Błeszno z przyległościami Brzeziny litera B, Dziadki, Bugaj, Bernatowizna, Borek, Ostatni Grosz, Dąbie, pustkowie Raków i Podbucze, grunt i bór Morowna, karczma Poczekaj, wieś Bór vel Kazimierz.
Borowe do których należą folwarki Łęg i Ignacewo, osada młynarska Skowronów z łąką Mszyca. Wcześniej Borowe należały do dóbr Miedźno.
Brzeziny litera A.
Brzyszów folwark należący wcześniej do dóbr Małusy Wielkie.
Bystrzanowice do których należą Hucisko, Kacze Błoto, Wygwizdów. W 1884 r. dobra włączono do dóbr Janów.
Częstochowa wójtostwo do którego należą: trzy grunty ról i łąk położone pomiędzy miejskimi tj. Kawie Góry, Złota Góra i Rogaczyzna, plac i ogrody przy ul. Warszawskiej gdzie są zabudowania folwarczne, prawo propinacji i wyszynku wszelich trunków krajowych w czterech szynkach tj. w austerii zajezdnej Łaźnia z placem pomiędzy ulicami Nadrzeczną i Garncarską, w oberży Podmurek czyli Stare Wójtostwo położonej dawniej przy ulicy Krakowskiej, w austerii zajezdnej z placem i ogrodami za magazynem solnym przy rynku Jasnogórskim, w austerii zajezdnej z placem i ogrodem we wsi Zawodzie, grunty i łąki po pustym młynie na Zawodziu, kamieniołom na Złotej Górze, kanon z kasy miasta Częstochowy za odstąpione na rzecz miasta grunta orne Dział czyli Niwa, rybołówstwo na rzece Warcie i odnogach płynących na terenie dóbr.
Danków z wsią Natolin i folwarkiem Słowików.
Dąbrowa dobra należące wcześniej do dóbr Więcki.
Florków folwark należący wcześniej do dóbr Lubojna.
Górki i Stany do których należą pustkowia: Galińskie, Krawcy, Węzina.
Gruszewnia dobra należące wcześniej do dóbr Libidza.
Huta Stara A z przyległościami Sędzowa i Modrzejowszczyzna litera A.
Huta Stara B do której przyłączono dobra Huta Stara C w 1862 r.
Huta Stara C.
Huta Waleńczowska dobra należące wcześniej do dóbr Waleńczów.
Hutka i Nowa Wieś.
Janów składające się z miasta Janów, wsie: Potok, Ponik, Siedlec Górny i Dolny, Piasek, Czepurka, Dziadówki, pustkowie Julianka i kolonia Apolonia. Do dóbr tych w późniejszym czasie dołączono dobra Bystrzanowice i dobra Żuraw.
Jaskrów dobra wcześniej należące do dóbr Wancerzów i Konin.
Julianów folwark należący wcześniej do dóbr Waleńczów.
Kamienica Polska litera A z przyległością Klepaczka.
Kamienica Polska litera B.
Kamyk do których należą Stare Borowno inaczej Kuźnica Kiedrzyńska, folwark Władysławów, pustkowie Olszewiec z młynem Lechowa, młyn Kuźnica, młyn niewywłaszczony zwany młynem w Kamyku.
Kąty dobra należące wcześniej do dóbr Więcki.
Kiedrzyn z przyległością Antoniów.
Klepaczka folwark należący wcześniej do dóbr Kamienica Polska litera A.
Kłobuck do którego należą miasto Kłobuck, wieś i folwark Zagórze, młyn Zagórze, wieś i folwark Zakrzew, młyn Zakrzew, wieś i folwark Łobodno z sołectwem, młyn Łobodno, Wręczyca Mała, wieś i folwark Nowa Wieś, folwark Puchały, austeria w mieście Kłobucku, osada młynarska Lewand.
Kłobukowice i Kuchary z przyległościami Małusy Wielkie, Jaskrów, Krasice, Wancerzów, Zawada, Konin, Lusławice, Baby, Rudniki, Wierzchowisko.
Kobyłczyce.
Kocin do którego należą folwark Kocin, osada młynarska Kocin, osada karczemna Kocin, osada leśna Lemańsk.
Kołaczkowice dobra należące wcześniej do dóbr Miedźno.
Konin dobra należące wcześniej do dóbr Wancerzów.
Konopiska z wsią i folwarkiem, młyny: Kijas, Pająk, Kotara, wsie: Kopalnia, Korzonek, folwark Pałysz, osady: Piła Wodna, Postój Graniczny, osady karczemne: Wygoda, Ignacew, Korzonek, folwark Wyczółki.
Kościelec składające się z dwóch folwarków: Kościelec i Madalin z przyległościami Marianka, Madalin, Karolina vel Palestyna.
Krasice z wójtostwem Wierzchowisko. Wcześniej należące do dóbr Kłobukowice.
Kuźnica Marianowa.
Kuźnica Nowa do której należy wieś Podłęże Szlacheckie i folwark Michalinów.
Kuźnica Stara dobra należące wcześniej do dóbr Przystajń.
Libidza z folwarkiem Gruszewnia.
Lipie z wsią Rozalin i folwarkiem Poneta.
Lubojenka litera B do której z dóbr Lubojna przyłączono w 1862 r. dobra Lubojenka litera A.
Lubojna i Lubojnka litera A składające się z folwarków Lubojna, Florków i Lubojenka oraz wsi Lubojenka litera A, osady Dudki i młyna Tylin. W 1862 r. od dóbr tych odłączono dobra Lubojenka litera A i przyłączono do dóbr Lubojenka litera B.
Lusławice dobra wcześniej należące do dóbr Kłobukowice.
Łęg folwark należący wcześniej do dóbr Borowe.
Łojki do których należy folwark Ottonów, papiernia i młyn wodny, wieś Konradów.
Madalin folwark należący wcześniej do dóbr Kościelec.
Małusy litera A i B.
Małusy Wielkie i Baby dobra wcześniej należące do dóbr Kłobukowice.
Marianka folwark należący wcześniej do dóbr Rędziny.
Michalinów folwark należący wcześniej do dóbr Kuźnica Nowa.
Miedźno i Borowe oraz kolonie: Kołaczkowice litera A i B, Izbiska.
Mokrzesz do których należą Wola Mokrzeska, Jaźwiny, Baranów, Skałka, Kuśmierki.
Ostrowy do których należą folwark Ostrowy, sołectwo Ostrowy, osada młynarska Ostrowy, osada leśna Nowy Folwark, osada młynarska zwana „Morga”, działek pastwiska leżący w Częstochowie.
Ottonów wraz z karczmą i propinacją. Folwark należał wcześniej do dóbr Łojki.
Parzymiechy składające się z folwarków Parzymiechy, Giętkowizna, Nowa i Stara Zimna Woda, wsi: Parzymiechy, Kleśniska, osad: Napoleon, Zimna Woda i Bugaj.
Pierzchno litera A do których należy folwark Teofilów.
Posadówek litera A folwark należący wcześniej do dóbr Waleńczów.
Przyrów wójtostwo należące wcześniej do dóbr Zarębice.
Przystajń składające się z folwarku Przystajń, osad wieczysto – czynszowych: Przystajń, Konstantynów, Ksawerów, Stefanów, Izabellów, Widawa, Bujaki, Paciorkowa Wola, z byłego młyna w Podłężu obecnie pieca hutniczego do przetapiania rudy żelaznej, pustkowie Siekierowizna.
Radostków z przyległością Nałęcz.
Rembielice do których należą Szyszków, Florianów, Lindów, osada Chałków, Wapiennik i młyn wodny w Rembielicach zwany Kępin. W 1876 r. dopisano że do dóbr tych należy również osada fabryczna Regina z dwoma fryszerkami.
Rędziny do których należy wieś Rędziny, folwarki Rędziny i Marianka, osady: Ołowianka i Wygoda.
Rudniki wieś i folwark wcześniej należący do dóbr Kłobukowice i Krasice.
Rząsawy.
Sabinów – Kędory dobra należące wcześniej do dóbr Stradom.
Sabinów folwark litera A należący wcześniej do dóbr Sabinów – Kędory.
Sabinow folwark litera B należący wcześniej do dóbr Sabinów folwark litera A.
Skowronów.
Skrajnica wójtostwo folwark należący wcześniej do Dóbr Narodowych Olsztyn i sprzedany w ręce prywatne.
Stradom do których należą wieś Stradom, folwark Zacisze i Kędory, młyn wodny Stradom, osada Kędory, cegielnia, kaflarnia i piec wapienny w Zaciszu, las stradomski, propinacja, dwie karczmy zajezdne we wsi Stradom i osadzie Kędory, łąka pod wsią Kawodrza nabyta z dóbr Lisiniec, prawo połowu ryb w stawach i rzekach w obrębie dóbr.

Stradom Kazimierzów folwark należący wcześniej do dóbr Stradom.
Waleńczów z przyległościami Huta, Posadówek i Julianów.
Wancerzów do których należą Jaskrów, Konin, Cegielnia i młyn Rajsko. Wcześniej dobra należały do dóbr Kłobukowice i Kuchary.
Wierzchowisko wójtostwo wcześniej należące do dóbr Krasice.
Więcki do których należą Dąbrowa i kolonie: Antonina, Płaczki, Lelita, Smolarze oraz folwark Kąty, karczma zwana Smolarnia oraz osada karczemna i kowalska w Więckach, młyn z papiernią „Jelita”.
Wilkowiecko do których należą kolonie Dąbrowa i Brzeziny, owczarnia Kurzelów, karczma Popowice, łąka Uchodzice i las zwany Laski.
Wola Hankowska do której należy osada karczemna „Krzyżówki”.
Wola Mokrzeska należące wcześniej do dóbr Mokrzesz.
Wręczyca Wielka do której należą sołectwo, folwark i młyn Wręczyca Wielka, folwark Kopskie, kolonie: Długi Kąt, Kopiec Borowy, Borowe. Sołectwo, folwark i młyn Grodzisko, Pierzchno litera B, folwark Błaszczyki, wsie: Piaszczyki, Wyrazów, Blachownia, Trzepizury, grunty w uwłaszczonych wsiach Borowe, Wręczyca, Brzózka, Wyrazów, osada fabryczna Blachownia, karczma we wsi Wyrazów, karczma we wsi Trzepizury, osady leśne: „Borowa” „Wilczy Dół”, dwie osady młynarskie na folwarku Kopskie.
Wrzosowa do której należy osada młynarska Wały.
Wyczerpy Dolne alias Wyczerpy część starościńska i wójtowska składające się z wsi i folwarku Wyczerpy Dolne z karczmą, folwarku Aniołów z karczmą, z działu nabytego z folwarku Kamień zwanego Brzezina, z propinacji i wyszynku wszelkich trunków krajowych w obrębie dóbr w dwóch wyżej wymienionych karczmach, rybołówstwo w rzece Warcie w części płynącej przez dobra, browar i fabryka octu.
Wyczerpy Górne z łąkami nabytymi od miasta Częstochowa.
Wyczółki folwark należący wcześniej do dóbr Konopiska.
Zagórze.
Zarębice z wójtostwem Przyrów, wsiami Bolesławów i Stanisławów oraz osadą Wygwizdów.
Zawada do której należy wieś i folwark Zawada, folwark Wacławów, młyn Chrapów. Dobra należały wcześniej do dóbr Krasice.
Zbrojewsko wójtostwo z przyległością Brzózki.
Złotolasy dobra należące wcześniej do dóbr Janów, a przedtem do dóbr Żuraw.
Złoty Potok dobra powstałe z ziem należących wcześniej do dóbr Janów i Lusławice.
Żuraw z przyległościami Lipnik i Zalesiece. W 1884 r. dobra włączono do dóbr Janów.
Źródło: https://www.genealodzy.czestochowa.pl/.../699-ziemianstwo... 

Pod pociągiem. 1913r

 Pod pociągiem. 1913r

Wczoraj o g. 5 rano na 24•letniego Walentę z Kamienicy Polskiej jadącego motocyklem po moście na tzw. Bugaju za Częstochową wpadł pociąg osobowy. Walenta, którego przewieziono na kurację do szpitala w Zawierciu odniósł ciężkie obrażenia na calem ciele. Stan Jego jest groźny.

Źródło: Goniec_Czestochowski_Nr_163_ 1913r.…

„Dzień Kobiet” we Wrzosowej. 1930r

 „Dzień Kobiet” we Wrzosowej. 1930r

Zgromadzenie zwołane przez dzielnicę pod hasłem „Dnia Kobiet" swoją liczebnością postawiło Wrzosowę na jednym z czołowych miejsc wśród dzielnic O.K.R. Częstochowa. Zebranie otworzył przewodniczący tow. Bednarski i udzielił głosu referentce z ramienia Wydz. Kobiet-P.P.S. tow. Br. Browiczowej. W blisko półtoragodzinnym swym przemówieniu prelegentka skreśliła historie i kolejne fazy rozwoju ruchu kobiecego aż do chwili bieżącej. Wyjaśniwszy dzisiejsze hasła kobiety wyzwolonej, tow. Browiczowa skreśliła, sytuację gospodarczą i polityczną Polski oraz wezwała do jak największego popierania, jedynie uczciwej, prasy socjalistycznej „Glosu Kobiet",,,Częstochowianina" i „Robotnika". Burzliwemi oklaskami i okrzykami zebrane kobiety dawały wyraz swego zadowolenia z referatu a na dowód zainteresowania skwapliwie rozkupiły „Głos Kobiet" i zapisały się na prenumeratorki. Gorącym apelem zebranych o chociaż każdomiesięczne urządzanie takich zgromadzeń, zebranie zostało rozwiązane. Liczne to zgromadzenie świadczy, że kobiety coraz bardziej otrząsają sił z dotychczasowej apatii i wyzwalają z podszkodliwego wpływu kleru i „tajemniczkowych" wyklepywań formułek.

Źródło: Czestochowianin_Nr_23_1930

Szpital Powszechny Miejski

 Szpital Powszechny Miejski, utworzony w 1934 po reformie szpitalnictwa w Częstochowie. Powstał przez połączenie czterech szpitali: Szpitala Chirurgicznego NMP (II Aleja 17), Szpitala dla Chorych Wewnętrznych (ul. Waszyngtona 48), Szpitala dla Chorych Zakaźnych (przy ul. Chłopickiego 90/98), które były szpitalami miejskimi, podległymi Magistratowi i Szpitala Wenerycznego (przy ul. Wieluńskiej 28), stanowiącego własność Powiatowego Związku Komunalnego (Wydziału Powiatowego) w Częstochowie. Szpitale te po połączeniu stały się formalnie oddziałami Szpitala Powszechnego Miejskiego (SzPM): ,,A” – chirurgicznym (92 łóżka, czterech lekarzy: Alfred Franke, Leon Goldman, Jan Bielunas, Antonii Słonimski, 12 pielęgniarek i personelu pomocniczo medycznego), ,,B” – wewnętrznym (91 łóżek, później 138, czterech lekarzy: → Paweł Szaniawski, → Wacław Konar, → Paweł Błagowidow, → Lucjan Kędzierski, 16 pielęgniarek i personelu pomocniczego), ,,C” – zakaźnym (60 łóżek, dwóch lekarzy: → Edwin Petrykat, → Józef Secomski), ,,D”– wenerycznym (80 łóżek). Dyrektorem został → Witold Siciarz. W połowie 1936 ze względów oszczędnościowych zlikwidowano oddział ,,D”– weneryczny, a chorych przeniesiono do Szpitala św. Łazarza w Będzinie (na ul. Wieluńskiej została tylko przychodnia przeciwweneryczna). W tr. personel szpitala liczył 114 osób, w tym dziewięciu lekarzy, czterech felczerów, dwóch akuszerów. Znajdowały się w nim 323 łóżka. W 1937 oddział wewnętrzny został przeniesiony do budynku przy ul. św. Barbary. Okręg SzPM obejmował miasto, powiaty częstochowski, radomszczański, włoszczowski. Od 1946 funkcjonował w Częstochowie Publiczny Miejski Szpital Powszechny, posiadający inną strukturę, niż Szpital Powszechny Miejski w 1934–39.

Bohdan Puczyński, Rozwój społeczno-gospodarczy Częstochowy – w okresie II Rzeczypospolitej, [w:] Dzieje Częstochowy od zarania do czasów współczesnych, Katowice 1964, s. 162, 163; Franciszek Sobalski, Szpitale Częstochowy w okresie II Rzeczypospolitej (1918–1939), „Ziemia Częstochowska” 2004, t. XXXI, s. 58, 65; – Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na rok 1936, oprac. Stanisław Konopka, Warszawa 1936, kolumna 149 Urzędowy spis lekarzy, lekarzy – dentystów, farmaceutów, felczerów, pielęgniarek, położnych uprawnionych i samodzielnych, techników dentystycznych, Warszawa 1939, s. 7 (szpitale); – materiały w zbiorach Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Autor: Juliusz Sętowski
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/.../szpital...