Łączna liczba wyświetleń

niedziela, 12 października 2025

Okradziono sklep w Kamienicy Polskiej. 1938r

 Okradziono sklep w Kamienicy Polskiej. 1938r

W nocy ze środy na czwartek nieznani sprawcy włamali się przez okno do największego w Kamienicy Polskiej sklepu H. Goldsztajna, skąd skradli różne towary wartości 460 zł. Poszkodowany Żyd Goldsztajn nie słyszał włamania, gdyż nocy tej panowała silna wichura i nazajutrz dopiero zawiadomił o kradzieży policję, która wszczęła dochodzenie, mając poszlaki dla wykrycia niebawem sprawców.


Źródło: Goniec_Czestochowski_Nr_077_1938.

Młot. Fabryka Wyrobów z Żelaza i Miedzi „Młot”

 Młot. Fabryka Wyrobów z Żelaza i Miedzi „Młot”, założona w 1895 w Częstochowie, funkcjonowała przy ul. Dojazd 29, później przy ul. Małej 7 i Ogrodowej 43. Jej właścicielami byli początkowo Jan Olewiński i K. Skrzypiński, później (od ok. 1908) Jan Olewiński i inż. Władysław Saryusz-Bielski; kierownikiem technicznym był W. Saryusz-Bielski, kierownikiem handlowym J. Olewiński. Od 1912 współwłaścicielami byli: W. Saryusz-Bielski, inż. Wiktor Hłasko, inż. → Bronisław Hłasko, inż. Henryk Hłasko, inż. → Walerian Skrzynecki. Od 1924 jako właściciele występowali B. Hłasko i W. Skrzynecki. Od 1936 właścicielem był tylko W. Skrzynecki, przedsiębiorstwo prowadził do 1959 (od 1947 firma nosiła nazwę Instalacje Sanitarne i Warsztat Kotlarsko-Mechaniczny). Fabryka produkowała urządzenia sanitarne, kanalizacyjne, wodociągowe, stacje do oczyszczania wody i ścieków, także piece i wanny miedziane, urządzenia dla fabryk chemicznych i laboratoriów, zbiorniki do wody, spirytusu, nafty, pompy wodne. Przedsiębiorstwo „Młot” wykonało urządzenia wodociągowe i sanitarne na Wystawę Przemysłowo-Rolniczą oraz pawilon dla Towarzystwa Akcyjnego T. Kowalski i A. Trylski. Podczas Wystawy Rolniczo-Przemysłowej w 1926 fabryka otrzymała srebrny medal za swoje wyroby.



Dorota Czech, Kalendarium przemysłu i rzemiosła Częstochowy i okolic, „Almanach Częstochowy” 2010, s. 101; Juliusz Sętowski, Cmentarz Kule w Częstochowie. Przewodnik biograficzny, Częstochowa 2005, s. 279 (biogram Waleriana Skrzyneckiego); – „Goniec Częstochowski” 1912, nr 30, s. 3; „Kurier Codzienny” 1926, nr 25, s. 3; „Tygodnik Ilustrowany” 1912, nr 46; – Książka adresowa m. Częstochowy 1947, Częstochowa 1947, s. 96; Przewodnik po Wystawie Przemysłu i Rolnictwa w Częstochowie 1909 r., Częstochowa 1909, s. 25.

Autor: Juliusz Sętowski
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/.../mlot-fabryka...

„Brygada”. Koło Sportowe Brygada,

 „Brygada”. Koło Sportowe Brygada, utworzone początkowo jako sekcja piłkarska → Stowarzyszenia Pracy Społeczno-Wychowawczej im. Marszałka J. Piłsudskiego. Od 1931 funkcjonowała jako Koło Sportowe „Brygada”. Mecze rozgrywało na boisku → Ogniska Obrony Niepodległości (przy ul. Pułaskiego). Zespół piłkarski „Brygady” należał do wiodących w Częstochowie, w latach 30. piłkarze byli najlepszą drużyną podokręgu częstochowskiego Kieleckiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, należeli także do najlepszych drużyn w województwie kieleckim. W sezonie 1935/36 wygrali rywalizację na szczeblu międzyokręgowym, gdzie przeciwnikami „Brygady” były zespoły: ŁTSG Łódź (mistrz łódzkiego OZPN), KS „Skoda” Warszawa (mistrz warszawskiego OZPN) i KS „Unia” Lublin (mistrz lubelskiego OZPN). W sezonie 1936/37 w rozgrywkach, które dawały bezpośredni awans do ligi państwowej, dwukrotnie pokonali drużynę „Unii” Lublin, z drużyną „Śmigłego” Wilno uzyskali zwycięstwo i ponieśli porażkę oraz dwukrotnie ulegli „Polonii” Warszawa. Gorszy stosunek bramek zadecydował, że obok „Polonii” Warszawa do ekstraklasy awansowała drużyna WKS „Śmigły” Wilno. Bramkarz „Brygady” Adolf Krzyk, sześciokrotnie w 1937 i 1939 reprezentował barwy Polski. Działały też sekcje: koszykówki (która dominowała w Częstochowie), lekkoatletyczna, boksu, zapasów, szermierki, pływania, tenisa ziemnego i stołowego, hokeja na lodzie. Bokserzy w 1939 zdobyli mistrzostwo Częstochowy, pokonując w decydującym meczu ŻSGS „Makkabi” oraz KS „Stradom”. W 1938 pokonali zespół TS „Wisła” Kraków. Koszykarze „Brygady” największy triumf odnieśli w 1939, zwyciężając w spotkaniu o mistrzostwo okręgu drużynę „Concordii” Piotrków. Siatkarze „Brygady” w 1936 wywalczyli mistrzostwo podokręgu częstochowskiego. Lekkoatleci tego klubu należeli do najlepszych w Śląskim Okręgowym Związku Lekkoatletycznym, a skoczkini wzwyż Genowefa Plucik reprezentowała Polskę. Jej najlepsze osiągnięcie – 146 cm – było zaledwie o 4,5 cm gorsze od osiągnięcia rekordzistki Polski w tej konkurencji – Krajewskiej. Klub działał do wybuchu wojny w 1939. Do czołowych działaczy należeli → Alfred Franke, kapitan → Stanisław Wołowiec, → Karol Jarzębiński, → Władysław Szor, → Alfred Szmekel, → Leon Rzykiecki, Stanisław Pach, → Edgar Jose, major → Rudolf Ostrihansky. Reaktywowany w marcu 1945 przez grupę byłych działaczy i zawodników pod nazwą CKS (Częstochowski Klub Sportowy). 16 VIII 1948 CKS połączył się z wielosekcyjnym, dobrze rozwiniętym – Międzyszkolnym Klubem Sportowym (MKS) → „Legion”. Powstał wówczas Klub Sportowy „Brygada” przy Stowarzyszeniu Kupców i Przemysłowców Polskich. „Brygada” prowadziła sekcje sportowe: piłki nożnej, tenisa ziemnego, bokserską, hokejową, siatkówki kobiet i mężczyzn. W tym okresie klub kontynuował, rozpoczętą w 1946 przez MKS „Legion”, budowę stadionu przy koszarach Zawady. Pod tą nazwą klub funkcjonował do 1949.



Eligiusz Małolepszy, Kultura fizyczna i przysposobienie wojskowe w Częstochowie i powiecie częstochowskim w latach 1918–1939, Częstochowa 1996, s. 64, 65, 66; – „Nasz Głos Powszechny” 1936, nr 5, s. 3; „Ostatnie Wiadomości Częstochowskie” 1932, nr 290, s. 4.

Autor: Juliusz Sętowski
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/.../brygada-kolo...

Marzec 1968 w Częstochowie,

 Marzec 1968 w Częstochowie, studenckie protesty, zapoczątkowane w Warszawie 8 marca w reakcji na zdjęcie z afisza Teatru Narodowego „Dziadów”, dotarły do Częstochowy kilka dni później. Wieczorem 11 marca → Milicja Obywatelska (MO) prowokacyjnie przeszukała trzy akademiki, próbując odnaleźć „desant z Warszawy” lub innych konspiratorów. Kontrolę przeprowadzono także w hotelach miejskich i robotniczych. Około 200–300 oburzonych studentów Politechniki Częstochowskiej (PCz) oraz Studium Nauczycielskiego wyszło na ulicę, skandując „Precz z rewizją”, przeszło na ul. Kopernika pod domy rektora PCz → Jana Grajcara, przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej → Tadeusza Kowalskiego oraz II sekretarza Komitetu Miejskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) Mrozińskiego. Przed domem rektora, a następnie przed tzw. Domem Profesora studenci wznosili okrzyki „Rektor z nami”, „My z Warszawą”. Rektor wyszedł do studentów, prosząc o powrót do akademików i obiecując wyjaśnienie sprawy z MO, która nie interweniowała. Następnego dnia Służba Bezpieczeństwa ustaliła, że prowodyrami „nieodpowiedniego” zachowania byli Ferdynand Flak i Waldemar Dudek, studenci Wydziału Budowy Maszyn PCz i mieszkańcy Domu Studenckiego nr 3 (→ domy studenckie), skąd wyszła inicjatywa demonstracji. Rektor zagroził, że zawiadomi rodziców studentów, którzy wzięli udział w marszu i „czynili burdy w DS”. Przedstawiciele rad mieszkańców przeprosili rektora, prosząc o niewyciąganie konsekwencji. 12 marca przeciw „mącicielom spokoju” i sprawcom zajść na uczelniach i na ulicach Warszawy wypowiedziała się Huta im. B. Bieruta (→ Huta „Czętochowa”), dzień potem załoga → Częstochowskich Zakładów Przemysłu Bawełnianego im. Z. Modzelewskiego, później inne zakłady, Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) oraz sami studenci. Urządzano manifestacje i wiece poparcia dla PZPR, przyjmowano rezolucje itp. 13 marca w hali obrabiarek Wydziału Budowy Maszyn studenci zwołali wiec, na którym ogólnie poparli środowisko akademickie w Warszawie i innych miastach. Po pewnym czasie wiec przeniósł się do → Zakładu Energetycznego, gdzie w sali narad uczelniany aktyw partyjny i młodzieżowy odbywał spotkanie z działaczami z miejskiego i wojewódzkiego komitetu PZPR. Na koniec doszło do szarpaniny z MO oraz usiłującą filmować ekipą Polskiej Kroniki Filmowej. 15 marca przed pawilonem Wydziału Budowy Maszyn – w reakcji na rozplaktowaną w Częstochowie antystudencką rezolucję – odbył się kolejny wiec, z udziałem także uczniów szkół średnich. Żądano zmian w kraju i potępiono przeszukania częstochowskich akademików. 120–150-osobowy pochód zaczął podążać w stronę Śródmieścia. Na pierwszym skrzyżowaniu został jednak rozproszony przez MO przy użyciu pałek; zatrzymano na kilka godzin czterech jego uczestników. Zakończył on wydarzenia marcowe w Częstochowie. Prawdopodobnie nikogo z częstochowskich studentów nie aresztowano ani nie relegowano z uczelni. Kilku zostało zawieszonych na rok w prawach studenta. W obawie przed rozlewającą się po kraju falą antysemityzmu, także z Częstochowy wyemigrowała za granicę większość miejscowej społeczności żydowskiej.



Aleksander Gąsiorski, Politechnika Częstochowska 1949–1999, Częstochowa 1999, s. 312–315; Sylwester Fertacz, Kazimierz Miroszewski, Marzec w województwie katowickim, Katowice 2009, s. 46–48, 68–69, 89, 153–156; Dorota Steinhagen, Studenci idą pod dom rektora, „Gazeta Wyborcza. Częstochowa” 2018 (9 III), s. 6–7, „Gazeta Częstochowska” 1968 (19–25 III), nr 12 (615), s. 1.

Autor: Waldemar Chamala
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/.../marzec-1968-w...

Rewizje u hurtowników tkackich w Kamienicy Polskiej, 1938r

 Rewizje u hurtowników tkackich w Kamienicy Polskiej, 1938r

W ub, wtorek lotna brygada kontroli skarbowej z Częstochowie w asyście policji mundurowej dokonała nadzwyczaj szczegółowej rewizji w 3-ch domach Kamienicy Polskiej u tamtejszych hurtowników tkackich, zabierając wszystkie napotykane księgi handlowe i papiery oraz wszelką korespondencję, po czem wszystek materiał za-sekwestrowany w ten sposób w opieczętowanych paczkach odesłano do urzędu skarbowego w Częstochowie. Rewizje taka , przeprowadzono w 2-ch chrześcijańskich; firmach tkackich Jana i Walentego Cianciarów oraz w Żydowskiej firmie braci Merynów. Oczywiście, że ta niezwykła rewizja w starych i znanych firmach tkackich w Kamienicy Polskiej stała się niemałą sensacją we wsi wzbudzając najrozmaitsze komentarze wśród tamtejszej ludności,


Źródło: Goniec_Czestochowski_Nr_001_1938

Kronika Sportowa 1932r

 Kronika Sportowa 1932r

W niedzielę dnia 21 sierpnia r. b. o godz. 16 rn. 55 odbyty się zawody kolarskie Stow. Młodzieży Polskiej w Kamienicy Polskiej na trasie Romanów — Koziegłowy — Lgota. Do biegu stanęło 6-ciu zawodników. Pierwszy przybył do mety drh. Chądzyński Stanisław, przejechawszy dystans 35 klm. w czasie 1 g. 6 i pół m., drugim był drh:. Caban Stanisław w czasie 1 g. 8 m. i trzecim Skowroński Władysław w czasie 1 g. 12 m. Bieg ukończyło 5-ciu zawodników, szósty wycofał się z powodu upadku. Sędziami na mecie byli pp. Maj, Czekalski i Szejn, starterem p. B. Mikołajczyk. Kontrolę w czasie biegu prowadzili na motocyklach pp. B. Mikołajczyk i J. Walenty, którzy również byli sędziami na półmetku. Bem.


Źródło: Goniec_Czestochowski_Nr_205_1932

Starcza . Remiza nie tylko dla strażaków 1988r

 Starcza . Remiza nie tylko dla strażaków 1988r

To już jest ostatni etap budowy. Zostały jeszcze do wykonania roboty wykończeniowe. Pewnie. że to niebagatelna sprawa, ale w Starczy, w gminie Kamienica Polska, liczą, że w tym roku oddadzą do użytku nową remizę. Sami budują. toteż każdy mieszkaniec wsi stara się, aby roboty były jak najszybciej zakończone. Każdy ma jakiś wkład w budowę. Nowa remiza to będzie mały dom kultury. Z sali widowiskowej cieszą się panie z Koła Gospodyń Wiejskich, które będą mogły zaprezentować tam swój program folklorystyczny, a na scenie może zagra też kiedyś prawdziwy teatr... Z biblioteki skorzystają nie tylko mieszkańcy Starczy, ale też Klepaczki. Swoje remizy budują też strażacy w Łyścu i Rudniku Małym, a w Kamienicy Polskiej remiza będzie większa. Na takie inwestycje na wsi nie żałuje się pieniędzy, chociaż każdy wydany grosz jest skrupulatnie liczony. Własną pracę najbardziej się ceni.


Źródło: ,,Trybuna Robotnicza" 1988r