„Brygada”. Koło Sportowe Brygada,

 „Brygada”. Koło Sportowe Brygada, utworzone początkowo jako sekcja piłkarska → Stowarzyszenia Pracy Społeczno-Wychowawczej im. Marszałka J. Piłsudskiego. Od 1931 funkcjonowała jako Koło Sportowe „Brygada”. Mecze rozgrywało na boisku → Ogniska Obrony Niepodległości (przy ul. Pułaskiego). Zespół piłkarski „Brygady” należał do wiodących w Częstochowie, w latach 30. piłkarze byli najlepszą drużyną podokręgu częstochowskiego Kieleckiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, należeli także do najlepszych drużyn w województwie kieleckim. W sezonie 1935/36 wygrali rywalizację na szczeblu międzyokręgowym, gdzie przeciwnikami „Brygady” były zespoły: ŁTSG Łódź (mistrz łódzkiego OZPN), KS „Skoda” Warszawa (mistrz warszawskiego OZPN) i KS „Unia” Lublin (mistrz lubelskiego OZPN). W sezonie 1936/37 w rozgrywkach, które dawały bezpośredni awans do ligi państwowej, dwukrotnie pokonali drużynę „Unii” Lublin, z drużyną „Śmigłego” Wilno uzyskali zwycięstwo i ponieśli porażkę oraz dwukrotnie ulegli „Polonii” Warszawa. Gorszy stosunek bramek zadecydował, że obok „Polonii” Warszawa do ekstraklasy awansowała drużyna WKS „Śmigły” Wilno. Bramkarz „Brygady” Adolf Krzyk, sześciokrotnie w 1937 i 1939 reprezentował barwy Polski. Działały też sekcje: koszykówki (która dominowała w Częstochowie), lekkoatletyczna, boksu, zapasów, szermierki, pływania, tenisa ziemnego i stołowego, hokeja na lodzie. Bokserzy w 1939 zdobyli mistrzostwo Częstochowy, pokonując w decydującym meczu ŻSGS „Makkabi” oraz KS „Stradom”. W 1938 pokonali zespół TS „Wisła” Kraków. Koszykarze „Brygady” największy triumf odnieśli w 1939, zwyciężając w spotkaniu o mistrzostwo okręgu drużynę „Concordii” Piotrków. Siatkarze „Brygady” w 1936 wywalczyli mistrzostwo podokręgu częstochowskiego. Lekkoatleci tego klubu należeli do najlepszych w Śląskim Okręgowym Związku Lekkoatletycznym, a skoczkini wzwyż Genowefa Plucik reprezentowała Polskę. Jej najlepsze osiągnięcie – 146 cm – było zaledwie o 4,5 cm gorsze od osiągnięcia rekordzistki Polski w tej konkurencji – Krajewskiej. Klub działał do wybuchu wojny w 1939. Do czołowych działaczy należeli → Alfred Franke, kapitan → Stanisław Wołowiec, → Karol Jarzębiński, → Władysław Szor, → Alfred Szmekel, → Leon Rzykiecki, Stanisław Pach, → Edgar Jose, major → Rudolf Ostrihansky. Reaktywowany w marcu 1945 przez grupę byłych działaczy i zawodników pod nazwą CKS (Częstochowski Klub Sportowy). 16 VIII 1948 CKS połączył się z wielosekcyjnym, dobrze rozwiniętym – Międzyszkolnym Klubem Sportowym (MKS) → „Legion”. Powstał wówczas Klub Sportowy „Brygada” przy Stowarzyszeniu Kupców i Przemysłowców Polskich. „Brygada” prowadziła sekcje sportowe: piłki nożnej, tenisa ziemnego, bokserską, hokejową, siatkówki kobiet i mężczyzn. W tym okresie klub kontynuował, rozpoczętą w 1946 przez MKS „Legion”, budowę stadionu przy koszarach Zawady. Pod tą nazwą klub funkcjonował do 1949.

Eligiusz Małolepszy, Kultura fizyczna i przysposobienie wojskowe w Częstochowie i powiecie częstochowskim w latach 1918–1939, Częstochowa 1996, s. 64, 65, 66; – „Nasz Głos Powszechny” 1936, nr 5, s. 3; „Ostatnie Wiadomości Częstochowskie” 1932, nr 290, s. 4.

Autor: Juliusz Sętowski
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/.../brygada-kolo...

Marzec 1968 w Częstochowie,

 Marzec 1968 w Częstochowie, studenckie protesty, zapoczątkowane w Warszawie 8 marca w reakcji na zdjęcie z afisza Teatru Narodowego „Dziadów”, dotarły do Częstochowy kilka dni później. Wieczorem 11 marca → Milicja Obywatelska (MO) prowokacyjnie przeszukała trzy akademiki, próbując odnaleźć „desant z Warszawy” lub innych konspiratorów. Kontrolę przeprowadzono także w hotelach miejskich i robotniczych. Około 200–300 oburzonych studentów Politechniki Częstochowskiej (PCz) oraz Studium Nauczycielskiego wyszło na ulicę, skandując „Precz z rewizją”, przeszło na ul. Kopernika pod domy rektora PCz → Jana Grajcara, przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej → Tadeusza Kowalskiego oraz II sekretarza Komitetu Miejskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) Mrozińskiego. Przed domem rektora, a następnie przed tzw. Domem Profesora studenci wznosili okrzyki „Rektor z nami”, „My z Warszawą”. Rektor wyszedł do studentów, prosząc o powrót do akademików i obiecując wyjaśnienie sprawy z MO, która nie interweniowała. Następnego dnia Służba Bezpieczeństwa ustaliła, że prowodyrami „nieodpowiedniego” zachowania byli Ferdynand Flak i Waldemar Dudek, studenci Wydziału Budowy Maszyn PCz i mieszkańcy Domu Studenckiego nr 3 (→ domy studenckie), skąd wyszła inicjatywa demonstracji. Rektor zagroził, że zawiadomi rodziców studentów, którzy wzięli udział w marszu i „czynili burdy w DS”. Przedstawiciele rad mieszkańców przeprosili rektora, prosząc o niewyciąganie konsekwencji. 12 marca przeciw „mącicielom spokoju” i sprawcom zajść na uczelniach i na ulicach Warszawy wypowiedziała się Huta im. B. Bieruta (→ Huta „Czętochowa”), dzień potem załoga → Częstochowskich Zakładów Przemysłu Bawełnianego im. Z. Modzelewskiego, później inne zakłady, Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) oraz sami studenci. Urządzano manifestacje i wiece poparcia dla PZPR, przyjmowano rezolucje itp. 13 marca w hali obrabiarek Wydziału Budowy Maszyn studenci zwołali wiec, na którym ogólnie poparli środowisko akademickie w Warszawie i innych miastach. Po pewnym czasie wiec przeniósł się do → Zakładu Energetycznego, gdzie w sali narad uczelniany aktyw partyjny i młodzieżowy odbywał spotkanie z działaczami z miejskiego i wojewódzkiego komitetu PZPR. Na koniec doszło do szarpaniny z MO oraz usiłującą filmować ekipą Polskiej Kroniki Filmowej. 15 marca przed pawilonem Wydziału Budowy Maszyn – w reakcji na rozplaktowaną w Częstochowie antystudencką rezolucję – odbył się kolejny wiec, z udziałem także uczniów szkół średnich. Żądano zmian w kraju i potępiono przeszukania częstochowskich akademików. 120–150-osobowy pochód zaczął podążać w stronę Śródmieścia. Na pierwszym skrzyżowaniu został jednak rozproszony przez MO przy użyciu pałek; zatrzymano na kilka godzin czterech jego uczestników. Zakończył on wydarzenia marcowe w Częstochowie. Prawdopodobnie nikogo z częstochowskich studentów nie aresztowano ani nie relegowano z uczelni. Kilku zostało zawieszonych na rok w prawach studenta. W obawie przed rozlewającą się po kraju falą antysemityzmu, także z Częstochowy wyemigrowała za granicę większość miejscowej społeczności żydowskiej.

Aleksander Gąsiorski, Politechnika Częstochowska 1949–1999, Częstochowa 1999, s. 312–315; Sylwester Fertacz, Kazimierz Miroszewski, Marzec w województwie katowickim, Katowice 2009, s. 46–48, 68–69, 89, 153–156; Dorota Steinhagen, Studenci idą pod dom rektora, „Gazeta Wyborcza. Częstochowa” 2018 (9 III), s. 6–7, „Gazeta Częstochowska” 1968 (19–25 III), nr 12 (615), s. 1.

Autor: Waldemar Chamala
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/.../marzec-1968-w...

Rewizje u hurtowników tkackich w Kamienicy Polskiej, 1938r

 Rewizje u hurtowników tkackich w Kamienicy Polskiej, 1938r

W ub, wtorek lotna brygada kontroli skarbowej z Częstochowie w asyście policji mundurowej dokonała nadzwyczaj szczegółowej rewizji w 3-ch domach Kamienicy Polskiej u tamtejszych hurtowników tkackich, zabierając wszystkie napotykane księgi handlowe i papiery oraz wszelką korespondencję, po czem wszystek materiał za-sekwestrowany w ten sposób w opieczętowanych paczkach odesłano do urzędu skarbowego w Częstochowie. Rewizje taka , przeprowadzono w 2-ch chrześcijańskich; firmach tkackich Jana i Walentego Cianciarów oraz w Żydowskiej firmie braci Merynów. Oczywiście, że ta niezwykła rewizja w starych i znanych firmach tkackich w Kamienicy Polskiej stała się niemałą sensacją we wsi wzbudzając najrozmaitsze komentarze wśród tamtejszej ludności,

Źródło: Goniec_Czestochowski_Nr_001_1938

Kronika Sportowa 1932r

 Kronika Sportowa 1932r

W niedzielę dnia 21 sierpnia r. b. o godz. 16 rn. 55 odbyty się zawody kolarskie Stow. Młodzieży Polskiej w Kamienicy Polskiej na trasie Romanów — Koziegłowy — Lgota. Do biegu stanęło 6-ciu zawodników. Pierwszy przybył do mety drh. Chądzyński Stanisław, przejechawszy dystans 35 klm. w czasie 1 g. 6 i pół m., drugim był drh:. Caban Stanisław w czasie 1 g. 8 m. i trzecim Skowroński Władysław w czasie 1 g. 12 m. Bieg ukończyło 5-ciu zawodników, szósty wycofał się z powodu upadku. Sędziami na mecie byli pp. Maj, Czekalski i Szejn, starterem p. B. Mikołajczyk. Kontrolę w czasie biegu prowadzili na motocyklach pp. B. Mikołajczyk i J. Walenty, którzy również byli sędziami na półmetku. Bem.

Źródło: Goniec_Czestochowski_Nr_205_1932

Starcza . Remiza nie tylko dla strażaków 1988r

 Starcza . Remiza nie tylko dla strażaków 1988r

To już jest ostatni etap budowy. Zostały jeszcze do wykonania roboty wykończeniowe. Pewnie. że to niebagatelna sprawa, ale w Starczy, w gminie Kamienica Polska, liczą, że w tym roku oddadzą do użytku nową remizę. Sami budują. toteż każdy mieszkaniec wsi stara się, aby roboty były jak najszybciej zakończone. Każdy ma jakiś wkład w budowę. Nowa remiza to będzie mały dom kultury. Z sali widowiskowej cieszą się panie z Koła Gospodyń Wiejskich, które będą mogły zaprezentować tam swój program folklorystyczny, a na scenie może zagra też kiedyś prawdziwy teatr... Z biblioteki skorzystają nie tylko mieszkańcy Starczy, ale też Klepaczki. Swoje remizy budują też strażacy w Łyścu i Rudniku Małym, a w Kamienicy Polskiej remiza będzie większa. Na takie inwestycje na wsi nie żałuje się pieniędzy, chociaż każdy wydany grosz jest skrupulatnie liczony. Własną pracę najbardziej się ceni.

Źródło: ,,Trybuna Robotnicza" 1988r 

W Wanatach 1983r

 W Wanatach 1983r

W Wanatach (gmina Kamienica Polska) na zebraniu ogólnowiejskim mieszkańcy postanowili wybudować sklep. Plac przekaże nieodpłatnie jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, a szereg robót zbrojeniowych, murarskich i stolarskich zostanie wykonany społecznie. Część niezbędnych środków finansowych będzie pozyskiwana z pozostającego w dyspozycji wsi funduszu rozwoju rolnictwa, lecz o powodzeniu inicjatywy zadecyduje stanowisko i pomoc zarządu Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska". Warto dodać, iż obecnie w Wanatach na wniosek Podstawowej Organizacji Partyjnej załatwiono problem dowozu uczniów do Zbiorczej Szkoły Gminnej w Kamienicy Polskiej. Dotąd dzieci musiały chodzić pieszo 4 kilometry.
Źródło: ,,Gazeta Częstochowska " Nr11, 1983r

Śródmieście dzielnica,

 Śródmieście dzielnica, obszar dzielnicy ograniczony al. Jana Pawła II, linią kolejową Warszawa–Katowice, ul. 1 Maja, al. Wolności, ulicami Sobieskiego, Pułaskiego, Popiełuszki.

Główną osią dzielnicy stała się wytyczona w 1818 ul. Panny Maryi (obecnie al. Najświętszej Maryi Panny). W jej środkowej części (pomiędzy obecną II i III Aleją) utworzono Rynek św. Jakuba (od 1957 pl. dr. W. Biegańskiego), przy którym wzniesiono w 1836 Ratusz, a także odwach i areszt miejski. Dzielnica, która rozwinęła się po obu stronach II i III Alei, przejęła większość funkcji administracyjno-usługowych miasta. Przy samej Alei i w jej sąsiedztwie lokowano od w. XIX różne instytucje publiczne, społeczne, handlowe i bankowe. W II i III Alei dominuje zabudowa z II połowy XIX w. i XX w. W dzielnicy znajdują się zabytkowe budynki: dom Zapałkiewicza (II → Aleja 19) z 1871, w którym znajdowały się: do lat 20. XX w. teatr, kinoteatr, później banki; kamienica mieszczańska (II → Aleja 24) z ok. 1908, gmach banku (przy II → Alei 34) z początków XX w., → dom Biegańskiego (przy al. Wolności 16), dom Kohna (u zbiegu al. Wolności i II Alei), z 1865 r.

Pomniki: → Sienkiewicza dłuta → Stefana Policińskiego (przed IV Liceum Ogólnokształcącym, III → Aleja 56), → Piłsudskiego autorstwa Stanisława Słoniny (na → pl. Biegańskiego), → ławeczki: doktora Władysława Biegańskiego (w II Alei), Haliny Poświatowskiej i Marka Perepeczki (na początku III Alei). Rzeźby w przestrzeni miejskiej: dziewczynka z gołębiami projektu Ewy Maliszewskiej (fontanna w III Alei), rzeźba balansująca autorstwa Jerzego Kędziory (przy ul. Waszyngtona, przy Urzędzie Miasta). W dzielnicy znajdują się instytucje kultury: → Teatr im. A. Mickiewicza w monumentalnym budynku wzniesionym w 1926–32, → Miejska Galeria Sztuki, → Muzeum Częstochowskie, Ośrodek Promocji Kultury → „Gaude Mater”, → Biblioteka Publiczna. Na terenie Śródmieścia działają parafie: rzymskokatolicka pw. św. Jakuba (przy pl. Biegańskiego), z kościołem wybudowanym w 1870–72 (dla parafii prawosławnej pw. św.św. Cyryla i Metodego, w latach 20. i 30. XX w. służył parafii wojskowej, 1943–46 ponownie przekazany parafii prawosławnej, od 1947 należał do parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jakuba), przebudowany w 1948 (zlikwidowano kopuły) i ewangelicko-augsburska z kościołem neogotyckim wzniesionym w 1912–13 (przy ul. Śląskiej i Kopernika) pw. Wniebowstąpienia Pańskiego. Kościół rektoracki pw. Najświętszego Imienia Maryi, wzniesiony w 1859–62 (wraz z klasztorem ss. mariawitek), po kasacji klasztoru w 1864 służył celom szkolnym.

Materiały w Ośrodku Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.

Autor: Juliusz Sętowski
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/.../srodmiescie...