Kamienica Polska — Fabryka wad gazowych. 1913r

 Kamienica Polska — Fabryka wad gazowych. 1913r

Po dokonania szczegółowych oględzin nowej fabryk wód mineralnych A. Szmidla w Kamienicy Polskiej komisja sanitarna orzekła, iż nie widzi przeszkód do zezwolenia na puszczenia jej w ruch .
Źródło: Goniec_Czestochowski_Nr_168_1907.

Zjazd z Kamienistej (1922)

 Zjazd z Kamienistej (1922)

Fragment książki „Józef Oppenheim – przyjaciel Tatr i ludzi”, gdzie pojawia się osoba prof. Adama Ferensa.
A teraz publikujemy fragment tej książki.
W 1922 roku z kolei miała miejsce jeszcze dłuższa, aż pięciodniowa „wyrypa” na trasie Zakopane, Hala Pyszna, Przełęcz Pyszniańska, Kamienista, Hlina, Podbańska, Polany Podkrywańskie, Krywań, Szczyrbskie Jezioro, Przełęcz Furkotna, Niewcyrka, Zawory, Przełęcz Gładka, Dolina Pięciu Stawów, Zawrat, Zakopane. Jej uczestnikami byli: Wanda Dubieńska, Elżbieta Ziętkiewiczowa, Henryk Bednarski, Adam Ferens, Hugo Grosman, i Władysław Ziętkiewicz.

Trzy spośród tych osób wymagają przedstawienia. Hugo Grossman (1896–1945) to działacz Polskiego Związku Narciarskiego, znany narciarz wysokogórski i wspinacz, kapitan sportowy PZN. Opcio znał go dobrze, gdyż obydwaj panowie pracowali w klubie SN PTT. Grossman pisał też o górach. Był osobą znaną i poważaną w zakopiańskim światku narciarskim, dodawał „wyrypie” specyficznego kolorytu. Do grona „wyrypiarzy” dochodzi także osoba bliżej nam nieznana, a z Tatrami związana w bardzo bliski sposób. To Adam Ferens (1888–1975), człowiek w szczególny sposób związany ze sportem. Z powodzeniem uprawiał turystykę i taternictwo, narciarstwo wysokogórskie, kajakarstwo i kolarstwo. Był znanym działaczem turystycznym w Łodzi. Narciarstwo turystyczne uprawiał w towarzystwie samego Zaruskiego, a potem także Oppenheima. Wspólnie z Mieczysławem Świerzem dokonał wielu ważnych wejść tatrzańskich, np. przez Dolinę Śnieżną na Wyżnią Przełęcz Lodową, co w ocenie Witolda H. Paryskiego było jednym z najważniejszych przejść tamtego okresu. Walczył w Legionach. Trzecią osobą, której nie pojawiła się dotąd w towarzystwie Oppenheima, była Wanda Dubieńska (1895–1968). Startowała w igrzyskach olimpijskich w 1924 roku, była też mistrzynią Polski w tenisie, szermierce i biegach narciarskich. Brała udział w zawodach narciarskich rangi krajowej i potem w wielkich zawodach FIS 1929 w Zakopanem, na których zajęła siódme miejsce w biegu pań. Wanda była ładną kobietą o ciemnych, wyrazistych oczach, krótko ściętych ciemnych włosach, zaczesanych na lewą stronę, ale najważniejsze było to, że była świetną narciarką! Oppenheim bez wahania zabrał ją na trudną trasę. Reszta towarzystwa jest nam już znana.Wróćmy więc teraz do pamiętnej wiosny 1922 roku. Zakopiańscy narciarze pod wodzą Opcia planują wspaniałe, wysokogórskie przejście. Wreszcie nadchodzi ten dawno oczekiwany moment: jest pogoda – ruszają w góry! Ta „wyrypa”, jak wynika z marszruty, należała do najciekawszych, w jakich Oppenheim wziął udział. Kompania była godna – sami ludzie doświadczeni w turystyce zimowej i letniej, świetni narciarze, obdarzeni dobrą kondycją, co w górach przy długiej trasie wyjątkowo się przydaje. Bazą wyjściową okazała się ponownie Pyszna. Pierwszy dzień spożytkowano na dojście do schroniska. Uczestnicy wyprawy przejechali furmanką konną z Zakopanego do Kir, a stamtąd, już na nartach, w dwie – trzy godziny dotarli do pyszniańskiego schroniska. Właściwa „wyrypa” zaczęła się dopiero drugiego dnia. „Wyrypiarze” kolejno budzili się, potem jedli śniadanie – jajecznicę na maśle lub na bekonie albo z kiełbasą, jak kto woli. Do tego pili gorącą mocną kawą lub herbatę. Towarzystwo powoli rozkręcało się, wyrywało się z letargu. Uzupełniano zapasy na drogę, pakowano kanapki, gotowano wodę na gorącą herbatę. Przed opuszczeniem schroniska starannie wygaszono ogień pod piecem, a budynek zamknięto „korcobą”. Narciarze założyli foki na narty, sprawdzili sprzęt. Gotowe – więc można ruszać! Podchodzili śladem Oppenheima, gęsiego, piękną widokowo Wyżnią Pyszną Polaną wśród wielkich, ale nie za gęsto rosnących świerków. Polana otwiera się na południe, stanowiąc wrota do Tatr. Właśnie w te wrota, do wspaniałych gór Opcio prowadził swoich towarzyszy. Następnie przez Siwe Sady pełne kosówek i jarzębin narciarze osiągnęli niewielki kociołek pod Pyszniańską Przełęczą (1788 m). Po lewej ręce, patrząc ku górze, mieli Babi Grzbiet, którym podejście Oppenheim zalecał w razie warunków lawiniastych. Ich celem było położone powyżej wśród skałek siodło przełęczy. Jest to dość zdradliwe miejsce i rzadko zdarza się, by udało się wejść na samą przełęcz na nartach. Nie pozwala na to stromizna, około 35 stopni, ale nie ona zamyka bramę ku przełęczy. Stromy stok jest wygładzony i zlodzony za sprawą wiatru. Czasami śniegu jest mało, za to dużo więcej lodu. Towarzysze Oppenheima zakładali raki i w pocie czoła pięli się na przełęcz z ciężkimi nartami na ramieniu. Ostatni fragment podejścia prowadzi trawersem w prawo bardzo eksponowanym terenem, jest tam przeważnie niewiele śniegu. Nogi w butach wyposażonych w kolce raków ślizgają się na śliskiej skale, a w dole utrudniają narciarzom zadanie ledwo przykryte ostre granitowe skałki. Jeszcze krok, chwila wysiłku i… przełęcz zdobyta. Temu wejściu w pogodny dzień, bo tylko w taki warto się porywać na taką trasę, towarzyszyło uczucie, o którym w górach nie można zapomnieć. To zachwyt przestrzenią, majestatem i potęgą gór. Oppenheim umiał się zachwycić górami. Widać to w jego tekstach, fotografiach i trasach. I tym zachwytem starał się zarazić swoich towarzyszy. Zresztą byli to ludzie bardzo do niego podobni, więc specjalnie przekonywać ich do piękna i istoty świata gór nie trzeba było. Potrzebowali za to osoby, która ich w ten świat poprowadzi. Tą osobą był niewątpliwie Oppenheim.
Temu zachwytowi towarzyszyła więc cisza, bo słowami żaden człowiek go wyrazić nie zdoła – nawet ktoś tak bliski gór jak Oppenheim. Ludzie lubili z nim chodzić w góry. Był dla nich nie tylko dobrym przewodnikiem i zawsze wesołym kompanem wypraw. Jego obecność gwarantowała też fachowość górskiej roboty. A tylko taki ktoś potrafi pociągnąć za sobą innych. Oppenheim miał charyzmę i to ona zjednywała mu ludzi. Z Pyszniańskiej Przełęczy na szczyt Kamienistej (2122 m) prowadzi na stronę wschodnią dość szeroka i średnio stroma grań, właściwie grzbiet górski. Podejście ma około trzystu metrów przewyższenia. Przy idealnych warunkach można nim iść, dość stromymi zakosami, na nartach z fokami. Przy oblodzeniu wypada kontynuować podejście w rakach. Po około godzinie podejścia Oppenheim i jego „wyrypiarze” weszli na polski i potem na słowacki wierzchołek Kamienistej. Na pewno pamiętamy opowieść, że kiedyś Opcio zjeżdżając na północ, zaliczył karkołomny upadek w Babie Nogi. Tym razem wybrał zjazd na południe, w stronę Liptowa. Po odpoczynku, który według górskich zasad Oppenheima był konieczny na tak długiej trasie, następował zjazd. Ten zjazd z Kamienistej długą granią Hliny na południe do Doliny Kamienistej i dalej do Podbańskiej to esencja narciarstwa wysokogórskiego w wydaniu oppenheimowskim. Prowadzi on szeroką granią, najpierw dość stromym jej odcinkiem, z kilkoma niewielkimi podejściami, które można strawersować, na Hliński Wierch, a potem stromym stokiem, w prawo, do dna doliny.

Hlina urzeka. Jak ktoś tam był, to wie. Ta długa grań o wystawie południowo-wschodniej ma trzy kilometry długości. Jest wystarczająco szeroka, by cały czas, bez żadnych problemów, poruszać się nią na nartach. W kilku miejscach ma dogodne stoki, którymi, w zależności od potrzeby i fantazji, można opuścić grań w prawo i zjechać do Doliny Kamienistej. Zjazd nie jest jakoś ekstremalnie stromy, ale za to wyjątkowo przyjemny, bo jego długość przekracza siedem kilometrów i ma 1300 metrów przewyższenia. Każdy, kto orientuje się w parametrach „wyrypiarskich”, powie, że to zjazd z górnej półki i będzie miał absolutną rację. Nie koniec atrakcji na tym. Na wiosnę słońce szybko ogrzewa południowe stoki Doliny Kamienistej, które oferują firnowe śniegi, przynajmniej około południa. Po południu natomiast, wskutek zbyt długiego nagrzewania przez słońce, wspaniały, puszczony na kilka centymetrów firnik zamienia się w „papę” czyli śnieg mokry i tępy. Wymaga on smarowania desek i odbiera narciarstwu przyjemność. Myślę, że Opcio tak poprowadził zjazd, że jego ekipa cieszyła się doskonałym śniegiem. Łuk za łukiem, narciarze pod wodzą naczelnika TOPR opuszczali się w długą Dolinę Kamienistą.

Zjazd wysokogórski jest spadaniem w dół długim lub krótkim skrętem ku dnu doliny. Na stromiznach upaja ekspozycją, będącą sprawdzianem umiejętności technicznych, w lesie zachwyca szybkimi skrętami pomiędzy świerkami lub bukami. Wywołuje salwy śmiechu przyjaciół przy upadkach i uśmiech szczęścia przy przejeżdżaniu przez zamarznięty potok… Nie dziwota, że taki właśnie rodzaj narciarstwa zainteresował Oppenheima. Odpowiadał on jego pojmowaniu górskiej wolności, przyjaźni i partnerstwa. Zjazd Kamienistą w gronie wspaniałych ludzi z pewnością należał do chwil, które Opcio bardzo dobrze zapamiętał…
Źródło; https://muzeumtatrzanskie.pl/dlaczego-napisalem-ksiazke.../

Na pomnik ś.p.. kpt. Żwirki i inż. Wigury. 1933r

 Na pomnik ś.p.. kpt. Żwirki i inż. Wigury. 1933r

Staraniem funkcjonarjuszów Posterunku policji w Kamienicy Polskiej dziś, w niedzielę, o godz. 18-ej m. 30 wiecz. odbędzie się w sali Straży w Kamienicy Polskiej zabawa taneczna. Dochód z zabawy inicjatorzy przeznaczają całkowicie na budowę pomnika tragicznie zmarłych przed rokiem lotników ś.p. kpt. Żwirki i inż. Wigury. Na zabawie przygrywać będzie doborowa orkiestra symfoniczna.

Żródło: Goniec_Czestochowski_Nr_237_1933

Proces o fikcyjną sprzedaż gruntu. 1930

 Proces o fikcyjną sprzedaż gruntu. 1930

Wdowa Franciszka Krawczykowa, lat 65, zam. we wsi Wrzosowa, postanowiła powtórnie wyjść zamąż, przyczem obiecywała ewentualnym kandydatom przepisanie na własność mości własnego gruntu. Kandydatem na męża okazał się wkrótce również wdowiec Antoni Zych. W przededniu ślubu Krawczykowa, tak jak obiecywała, zawarła akt sprzedaży należących do niej trzech dziesiątych osady za sumę 50,000 zł. Dwa lata temu Zychowa umarła. a wówczas córki jej w liczbie pięciu wystąpiły do Sądu o unieważnienie aktu sprzedaży przepisanego na ojczyma guntu, dowodząc, że matka przy sprzedaży nie otrzymała pieniężnego ekwiwalentu, a chcąc koniecznie wyjść zamąż, zawarła fikcyjny akt sprzedaży. Sąd po przesłuchaniu świadków uznał fikcyjny charakter aktu sprzedaży i po. stanowił go unieważnić.

Źródło: Goniec Częstochowski, 1936, R. 31, No 30

Zagadka zwłok na torze kolejowym w Korwinowie. 1936

 Zagadka zwłok na torze kolejowym w Korwinowie. 1936

Jak już donieśliśmy, przy torze kolejowym w pobliskim Korwinowie znaleziono w kałuży krwi leżące zwłoki młodego, około 18-letniego chłopca w lichem odzieniu. Okazało się, że denat ma rozbitą czaszkę, co do okoliczności tragicznej śmierci powstała tedy hipoteza, że nieszczęśliwy chłopiec chciał wskoczyć do pociągu w biegu i został uderzony w głowę, lub też wyskakiwał z pociągu i uderzył głową o słup telefoniczny, w pobliżu którego znaleziono zwłoki. Z powodu braku jakichkolwiek dokumentów przy zwłokach, trudno jest ustalić nazwisko denata. Zwłoki, leżące obecnie na przystanku kolejowym, nie zostały też przez nikogo z oglądających rozpoznane. Pogrzeb nieznanej ofiary wypadku odbyć się ma dziś na koszt gminy. Źródło: Goniec Częstochowski, 1936, R. 31, No 30 

Domy studenta, (Częstochowa)

 Domy studenta, (Częstochowa) , inicjatywa budowy domu akademickiego w Częstochowie narodziła się w odrodzonej Rzeczypospolitej, wyszła ze strony Częstochowskiego Zrzeszenia Akademików i Akademiczek oraz Koła Przyjaciół Akademików Polskich w Częstochowie, które chciały przeszczepić na grunt krajowy tradycje korporacyjne. Powołanie Koła Przyjaciół Akademików Polskich w Częstochowie było zasługą prezydenta miasta → Józefa Marczewskiego; od 1932 Zrzeszenie Akademików w Częstochowie dysponowało lokalem przy al. NMP 24, organizowało pomoc dla studentów, ale Częstochowa nie posiadała swojej uczelni. Domy akademickie powstały dopiero po zakończeniu II wojny światowej. Początkowo były to bursa: Wyższej Szkoły Administracyjno-Handlowej (późniejsza → Wyższa Szkoła Ekonomiczna) przy ul. Waszyngtona 62, męska, oraz bursa w gmachu przy ul. Dąbrowskiego 79 (w dawnych → koszarach Zawady, żeńska. Powstanie → Politechniki Częstochowskiej oraz Studium Nauczycielskiego (późniejsza → Wyższa Szkoła Nauczycielska, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, → Akademia im. Jana Długosza, → Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza) włączyło Częstochowę do grona miast akademickich. Rozwijająca się dynamicznie → Politechnika Częstochowska wzbogaciła się o dwa domy studenta: DS 1 i DS 2 przy ul. Kilińskiego 106 (dziś ul. Akademicka). W DS nr 1 (późniejsza nazwa „Magisterek”) działało na parterze popularne → Radio „Pryzmaty” (do sieci podłączona była także bursa Studium Nauczycielskiego), ponadto sklep spożywczy MHD oraz punkt usługowy szewski.

DS 2 (późniejsza nazwa „Bliźniak”) 106, oddano do użytku w 1962; mieścił się w nim znany → Klub Studencki „Filutek”. W DS 3 „Strzecha” przy ul. Deglera 36 (obecnie al. Armii Krajowej 36) mieściła się (od 1961) Biblioteka Główna oraz Lekarska Przychodnia Akademicka. W DS 1 i DS 2 znajdowały się stołówki zwykłe, w DS 3 stołówka dietetyczna (półsanatoryjna). W 1968 ukończono nadbudowę (o dodatkowe piętro) DS 1, DS 2 i DS 3; zbiegło się to z oddaniem do użytku DS 4 „ Zaścianek” (dzisiejszy hotel asystencki). Pozostałe akademiki Politechniki Częstochowskiej to DS 5 „Maluch” przy ul. Dekabrystów 26/30 oraz „Herkules” przy ul. Sowińskiego 40/48. Szkoła Pedagogiczna (dziś Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy) dysponowała od lat 70. XX w. DS nr 5 „Skrzat” – przy ul. Dąbrowskiego 76/78. Nazwy domów studenckich były wynikiem środowiskowych konkursów, uwzględniały potoczne określenia stosowane przez studentów.

Aleksander Gąsiorski, Politechnika Częstochowska 1949–1999, Częstochowa 1999, s. 97–100, 358–359; Witold Zembrzuski, Przewodnik po Częstochowie, Częstochowa 1958, s. 166; „Życie Częstochowy” 1975, nr 250, s. 8; „Nad Wartą” 1974, nr 9, s. 8.

Autor: Andrzej Kuśnierczyk
Źródło: https://encyklopedia.czestochowa.pl/hasla/domy-studenta

NIEDOKOŃCZONA STUDNIÓWKA

 NIEDOKOŃCZONA STUDNIÓWKA

5 lutego 1982 r., w sali gimnastycznej IV LO im. H. Sienkiewicza w Częstochowie, ponad 130 młodych osób urodzonych w roku 1963 miało okazję wysłuchać pierwszego, historycznego występu grupy T.Love. Dzień ten rozpoczął karierę muzyczną Zygmunta Staszczyka jako lidera zespołu.Częstochowskie realia życia muzycznego – rockowego na przełomie lat 1982–1983 świetnie opisuje dziennikarka „Gazety Częstochowskiej” Teresa Kobic: „Istnieje mnóstwo zespołów i zespolików, które znalazły przytulisko w domach kultury, klubach, świetlicach. Te, które nie znalazły, grają w prywatnych domach, piwnicach, na strychach. Grają, choć instrumenty są piekielnie drogie. Rodzice, jeśli ich stać, kupują (nawet za dolary) perkusje, gitary, wzmacniacze, bo sami ‘czują bluesa’. W Częstochowie, w każdym domu kultury, świetlicy, w wielu szkołach działa zespół muzyczny (czytaj rockowy), m.in. Opozycja, Absurd, T.Love, Projekt, Sekcja zwłok.” O początkach zespołu T.Love tak wspomina jego lider Zygmunt „Muniek” Staszczyk: „Po tym, jak Jaruzelski ogłosił stan wojenny, postanowiłem założyć T. [czyli Teenage] Love
. Zespół powstał, gdy byłem w maturalnej. Wszyscy [czyli Muniek Staszczyk, Dariusz Zając, Jacek Wudecki
„Słoniu”] byliśmy w jednej klasie, poza gitarzystą, Januszem Knorowskim, który był o rok młodszy”.
Pierwszy występ zespołu odbył się 5 lutego 1982 r. w sali gimnastycznej IV LO im. H. Sienkiewicza, podczas studniówki rocznika 1963. Ze względu na utrudnienia stanu wojennego impreza, która zaczęła się o godzinie 15.00, miała się skończyć do 21.00, tak by wszyscy uczestnicy zdążyli wrócić do domów
przed 22.00 (godziną milicyjną). O klimacie, jaki panował wówczas w szkole, wspomina Małgorzata Piasecka (wcześniej Wilk), jedna z uczestniczek balu maturalnego; w swojej książce O uniwersalizmie (nie) dokończenia pisze tak: „stworzyliśmy w szkole także inny, zadziorny i niepokorny rytm rockowego życia. Był on udziałem zespołu Teenage Love Alternative i jego lidera Muńka Staszczyka właśnie (…), mieliśmy więc swój styl opierania się propagandzie politycznej. Praktykowaliśmy młodość, a atutem młodości jest bunt, zabawa, śmiech, ironia, błazenada, opór przez rytuały. Kumulacją naszego oporu poprzez rytuały była Niedokończona Studniówka 1982, bo zorganizowanie jej wbrew wprowadzonemu nowemu, wojennemu porządkowi wymagało dużego zaangażowania i desperacji. Nasza studniówka była też miejscem pierwszej rockowej narracji zbuntowanego zespołu Teenage Love Alternative. Ten koncert zaistniał jako absolutnie inicjalny dla zespołu, ale też niedokończony.” Wspominając ten pierwszy występ, Muniek Staszczyk pisze:
„mieliśmy bardzo fajnego dyrektora, Antoniego Kwiecińskiego, jeden z niewielu dyrektorów w tamtych czasach, który nie był w PZPR (…) był konserwatywny i na studniówkę nie wolno było wchodzić młodszym rocznikom, a nasz gitarzysta był o rok młodszy. Mimo wszystko Kwieciński się zgodził, że możemy zagrać cztery kawałki, a Jasiowi pozwolił poczekać na występ w pakamerze z nauczycielami WF (…) o 15.00 zaczął się polonez. Mimo że był luty, na sali gimnastycznej trzeba było zasłonić kurtyny, bo było ciągle widno. Graliśmy na sprzęcie zespołu weselnego, a raczej próbowaliśmy, bo umiejętności ciągle nie mieliśmy, na szczęście nie o to chodziło. Liczył się czad i energia. Zagraliśmy klasyk zespołu The Troggs ‘Wild Thing’. Potem zaczęliśmy grać nasze alternatywne i antysystemowe numery, ale nauczyciele chyba nie zauważyli, bo bawili się dalej. W końcu musieliśmy zejść ze sceny, bo panowie z weselnej kapeli się wnerwili, że sprzęt im niszczymy.”

Po debiucie w „Sienkiewiczu” zespół zaczął być rozpoznawalny. W marcu 1982 r. otrzymał propozycję zagrania podczas akademii z okazji Dnia Kobiet w II LO im. R. Traugutta. Członkowie zespołu wystąpili w pełnym składzie w rock’n’rollowej stylówce. Młodzież szalała, marynarki latały w powietrzu. Jednak nie wszyscy opiekunowie podzielali zachwyt młodzieży i po trzeciej piosence zespołowi odłączono aparaturę nagłaśniającą. Później T.Love odbywał systematyczne próby muzyczne w Zakładowym Domu Kultury „Stradom”. Tam też miał miejsce pierwszy samodzielny koncert (publiczność składała się z samych znajomych członków zespołu). Do roku 1985 członkowie grupy, wraz z jej liderem Muńkiem (który studiował w Warszawie), spotykali się na próbach w Częstochowie. Później T.Love (już bez Alternative) stał się zespołem warszawskim. 10 stycznia 2015 r. T.Love Alternative powrócił (kolejny już raz) do Częstochowy. Wystąpił na imprezie „Niedokończona studniówka 1982”. Jak pisze M. Piasecka: „był to symboliczny powrót, bo to wtedy, w 1982 roku, na naszej studniówce jako T.Love Alternative zainicjował swoje istnienie, a jego lider Muniek Staszczyk z IV b nie zdążył wyśpiewać wszystkiego. Ten koncert zaistniał jako pierwszy i niedokończony, przyszedł wreszcie czas, aby go dokończyć.”.
Autor: Juliusz Sętowski
Foto z arch. Jacka Śliwczyńskiego
Źródło: CO / GDZIE / KIEDY W CZĘSTOCHOWIE BEZPŁATNY MIESIĘCZNIK MIASTA CZĘSTOCHOWY, nr 44 / wrzesień 202