Łączna liczba wyświetleń

poniedziałek, 13 kwietnia 2026

Pierwsze apteki w Częstochowie. Aut: WŁADYSŁAW SZCZEPAŃSKI. Część1.

 Pierwsze apteki w Częstochowie. Aut: WŁADYSŁAW SZCZEPAŃSKI. Część1. Pierwsza wzmianka o aptekarzu w Częstochowie pochodzi z 1599 r. Książka metrykalna z tego roku podaje, że „frater Matheus Biecensis” ochrzcił Piotra, syna Jana Piętki — aptekarza i Doroty Kustalównej. Krótki ten zapis wskazuje na istnienie apteki w mieście już w końcu XVI wieku. W porównaniu z innymi ważniejszymi miastami polskimi, pod tym względem Częstochowa nie była ostatnia. Np. w końcu XVI wieku były w Piotrkowie 2 apteki, a w Warszawie 4. Poza tym należy dodać, że nieliczne miejscowości w Polsce mogły się w tym czasie pochwalić posiadaniem apteki. W 1816 tj. 100 lat później np. na terenie całego Księstwa Warszawskiego było zaledwie 101 aptek.


Najprawdopodobniej w początkach XVII wieku były już w Częstochowie dwie apteki w mieście Dowodzą tego dokumenty wymieniające dwóch aptekarzy w tym okresie. Jednym z nich był wspomniany Jan Piętka, który w 1640 r. jako stateczny obywatel Piotr Piętkowic uzyskał godność burmistrza, jako „rajca stary”. Zmarł przed 1660 r. Umiejscowienia jego apteki nie dało się stwierdzić. Najprawdopodobniej była przy Rynku. Drugi aptekarz Marcin Janowski jest wymieniany w dokumentach w latach 1618 do 1655. W roku 1631 został wybrany wraz z Piotrem Wieprzkowicem na delegata miasta do „prześwietnych stanów”, by uzyskać ulgi podatkowe po klęsce epidemii panującej w Częstochowie w latach 1629—1631. Janowski pełnił również wysokie godności miejskie. W 1640 był rajcą miejskim, w dwa lata później landwójtem, a w 1646 burmistrzem. Janowski należał do zamożniejszych obywateli miasta. Posiadał w Rynku kamienicę, w której najprawdopodobniej znajdowała się jego apteka. Wysoka ranga społeczna Janowskiego związana była z wykonywanym przez niego zawodem. Apteka w mieście, do którego przybywało wielu pielgrzymów, przynosiła z pewnością niemałe dochody. Aptekarze z racji swej pozycji materialnej należeli do patrycjatu miejskiego, z którego wybierano władze miejskie. Najwięcej wiadomości zachowało się o aptece Konwentu Jasnogórskiego dzięki zachowanym dokumentom w archiwum konwentu. Powstała ona w początkach XVII wieku. Chodyński podaje, że w 1634 r. wybudowano oddzielne zabudowania aptekarskie na Jasnej Górze. Wskazywałoby to, że apteka istniała już wcześniej, a dopiero w podanym roku przeniesiono ją do nowego lokalu. 'Akta archiwalne Konwentu wspominają, że pierwszy farmaceuta Matias Dominicus Jacobi Kamień przybył na Jasną Górę 11 sierpnia 1624 r. Rok 1624 należy więc w przybliżeniu przyjąć jako datę założenia apteki zakonnej. Na decyzję jej powstania wpłynęła prawdopodobnie konieczność dostarczania leków zakonnikom, których w tym czasie było 60, jak i ludności wsi klasztornej — Częstochówki. Z pewnością pomyślano też o przybywających pielgrzymach. Zapewne również i dochody z apteki były brane pod uwagę. Apteka znalazła pomieszczenia pod pokojami królewskimi. Obejmowała. pięć pomieszczeń parterowych oraz piwnicę. Między rokiem 1660 a 1680 wybudowano na Jasnej Górze zbrojownię, na której strychu znalazł pomieszczenie magazyn ziół aptecznych. Początkowo kierowali apteką zakonnicy. Dopiero od 1717 r. prowadzenie apteki Konwent powierzył świeckiemu aptekarzowi. Źródło: Nad Wartą, 1967, R. 10, nr 2

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz