Łączna liczba wyświetleń

niedziela, 26 lipca 2026

1966r. Rzeka, która płynie co siedem lat.

 1966r. Rzeka, która płynie co siedem lat. Cztery kilometry za miejscowością Złoty Potok, przy drodze w kierunku Żarek, znajduje się — już w powiecie myszkowskim — mała miejscowość Ostrężnik. Samą wioskę reprezentują tylko cztery domki i leśniczówka. Tuż za osiedlem, po lewej stronie drogi, jest rezerwat przyrody o tej samej nazwie. W. rezerwacie na skale o wysokości bezwzględnej 25 metrów, są ślady dawnej strażnicy Ostrężnik. W odległości najwyżej 40 metrów od drogi wiodącej do Żarek płynie obecnie niewielka rzeczka, biorąca u podnóża góry początek. Warto ją zobaczyć, jest bowiem zjawiskiem rzadkim: rzeką okresową, wypływającą tylko co kilką lat z wywierzyska, będącego bardzo oryginalnym utworem krasowym. Wypływająca spod skał woda tworzy rodzaj trzech zewnętrznych źródełek, łączących się w mały zbiornik krystalicznej czystości. Zbiornik ma 3 metry szerokości 4 metry długości i jest około półtora metra głęboki. O dziwo, na powierzchni zbiornika w końcu grudnia, w pełni zimy, pływa kilkanaście zwierząt, w których roz poznano 2 gatunki chrząszczy, 1 gatunek muchy i 1 gatunek skorupiaka.


Chrząszcze — to pisarek pływający po wodzie zygzakami, jakby istotnie coś wypisywał oraz pływak stawowy. Oba gatunki należą do zwierząt wodnych. Skorupiakiem jest kiełż zdrojowy, występujący przeważnie, ale dość rzadko, u źródeł strumieni górskich. Mucha jest również typowa dla wód strumieniowych i występuje niekiedy zimą, ale również nieregularnie, nad wodami niezamarzającymi. Dlaczego wymienione gatunki stawonogów przetrwały dość duże mrozy (do 18°C), które miały miejsce w listopadzie i na początku grudnia 1965 r. Kluczem do rozwiązania tej zagadki jest stała temperatura wody, która wynosi przy samym wywierzysku 9,8°C., około trzech metrów za zbiornikiem i w dalszej odległości 9,4°C. Temperatura wody waha się więc tylko w granicach 0,4°C., co stwarza zupełnie dobry klimat i odpowiednie środowisko dla wegetacji wymienionych już gatunków zwierząt z typu stawonogów. Wracajmy jednak do samego zjawiska rzeki okresowej: wypływa ona co 6—7 lat — prawdopodobnie z tej przyczyny, że pod górą, na której stoi Grodzisko, znajdować się musi duży zbiornik naturalny (głęboka misa skalna), który przez 5 lub 6 lat napełnia się wodą i wreszcie wypełniony całkowicie wylewa w postaci dużego strumienia, Napełnienie zbiornika naturalnego odbywa się przeważnie w lata obfitujące w liczne opady. Po tym okresie następuje widocznie okres suszy i zbiornik nie napełnia się, a raczej wysycha. Wypływająca co 7 lat rzeczka płynie przez kilka miesięcy w kierunku źródeł rzeki Wiercicy; po tym okresie słabnie coraz to bardziej jej działalność i wreszcie całkowicie ustaje. Z bardzo czystej wody w okresie wypływu rzeczki korzystają nie tylko mieszkające w sąsiednich lasach ptaki i ssaki, ale i mieszkańcy Ostrężnika oraz turyści. Miejscowość Ostrężnik jest przecież położona na Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej (około 300 metrów n.p.m.), gdzie o wodę nie jest łatwo, a najbliższe źródła — Zygmunta — leżą o 1800 m na wschód od Ostrężnika. Szkoda więc, że rzeczka tak rzadko wypływa. Chociaż... Jest przecież osobliwością bardzo rzadką. Warto tedy jechać do Ostrężnika — póki rzeczka jeszcze płynie. Na następną okazję trzeba będzie czekać 6—7 lat. JÓZEF MARKIEWICZ. Źródło: Gazeta Kłobucka, 1966, R. 11, Nr 2

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

1965r. DISNEYLAND przy Kawiej.