Łączna liczba wyświetleń

sobota, 24 stycznia 2026

Mykwa na ulicy Targowej w Koziegłowach . Autor: Leonard Jagoda

 Mykwa na ulicy Targowej w Koziegłowach . Autor: Leonard Jagoda

Do dziś dla religijnych rodzin, mykwa jest obowiązkiem rytualnym i nie można go spełnić w domowej lub hotelowej łazience. Łaźnia na ul. Targowej, miała własną studnię, a wcześniej wodę czerpano z pobliskiego źródełka zwanego Babskim Dołkiem.


Studnię wykopano po tym, jak z Babskiego Dołka zaczęli korzystali katolicy, choć tylko w lecie i bardziej tradycyjnie. Wodę pompowano stamtąd ręcznie do kotła pozyskanego z niewielkiej maszyny parowej. We wnętrzu tego kotła znajdowała się wężownica z rurek, którą połączono z podobnym wymiennikiem w piecu węglowym. Ogrzana woda spływała z kotła do betonowego basenu w zagłębieniu podłogi. Obsługą łaźni i zapalaniem świec zajmowała się kobieta należąca do społeczności katolickiej. Gdyby była Żydówką nie mogłaby w dniu szabasu pracować. Rozsiewane przez nią plotki głosiły, że nagrzana woda służyła całej grupie, a nieżyczliwi zastanawiali się, jak to jest u Żydów z tą koszernością?
Na takie i podobne pytania, Żydzi mieli i mają w Talmudzie precyzyjne wyjaśnienia. Poniżej kilka przykładów prawa i praktyk żydowskich (micwy), wg rabina Solomona Ben Josefa Ganzfrieda (1804 – 1886)

W piątek należy umyć twarz, ręce i nogi w ciepłej wodzie, a jeśli to możliwe – całe ciało, a następnie zanurzyć się w mykwie. Nie wolno myć się razem z ojcem, z teściem, z mężem matki lub mężem siostry. Zasłania się organy płciowe podczas mycia, tam gdzie jest to w zwyczaju. Tak samo uczeń nie powinien myć się ze swoim nauczycielem, chyba, że nauczyciel potrzebuje pomocy ucznia. Należy umyć głowę i obciąć paznokcie i włosy, jeśli są zbyt długie. Paznokci u rąk i u nóg nie obcina się tego samego dnia. Nie obcina się paznokci i włosów w Rosz Chodesz, nawet, jeśli wypada w piątek. Niektórzy uważają, aby nie obcinać paznokci po kolei, ale według sposobu: zaczynając od palca wskazującego prawej ręki. Słowo BDAGH odpowiada kolejności obcinania paznokci u prawej ręki (kolejność według wartości numerycznej liter: 2, 4, 1, 3, 5). U lewej ręki rozpoczyna się od palca serdecznego, według słowa DBHGA (kolejność według wartości numerycznej liter: 4, 2, 5, 3, 1). Niektórzy uważają też, aby nie obcinać paznokci w czwartek, bo zaczynają one odrastać na trzeci dzień, a byłby to Szabat. Dobrze jest spalić obcięte paznokcie.

Mykwa nie służyła, więc do mycia, a bardziej do zanurzania i obmywania. U chrześcijan podobną rolę spełnia woda święcona. Piątkowa mykwa trwała do wczesnego popołudnia. W pobliskich Żarkach łaźnia żydowska była wyposażona w drewniane wanny klepkowe, obciągane jak beczki metalową obręczą. W tym samym pomieszczeniu funkcjonowała jeszcze parownia, czyli sauna. Siedząc na drewnianych ławkach (trybunach), używano olszynowych miotełek do chłostania ciała. Nagrzewanie kamieni było jednak źle rozwiązane gdyż tłusty dym z paleniska osiadał wszędzie i w efekcie obmywania można się było pobrudzić. Po obmyciu (ablucji ciała) udawano się do bożnicy na uroczystą modlitwę.
Roczne utrzymanie mykwy w Koziegłowach kosztowało 400 zł. Wydatek ten równoważył dochód z czytania rodałów. Przywilej czytania zwoju świętej Tory, skutkował składką na tacę i zapisaną rubryką w budżecie gminy żydowskiej po stronie dochodów.
Autor: Leonard Jagoda
Źródło: http://historia.kozieglowy.org/r-10-zydzi-w-historii.../ 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz