Co o Kamienicy Polskiej turysta wiedzieć powinien?

 Co o Kamienicy Polskiej turysta wiedzieć powinien?

Wieś zawdzięcza swą nazwę rzece, lewemu dopływowi Warty. Drugi człon nazwy, etniczny, pojawił się w dokumentach na początku XVIII w., choć niewykluczone, że nazwa Kamienica Polska funkcjonowała już w XVII w. U ujścia rzeki Kamienicy do Warty w 1433 r. kasztelan sądecki Krystyn z Koziegłów (młodszy) założył - za zgodą króla Władysława Jagiełły - sadzawki. Można przypuszczać, że była to forma nagrody za zasługi, być może za odniesione rany w bitwie pod Łuckiem, podczas wyprawy przeciwko księciu litewskiemu Świdrygielle. Krystyn miał dwie żony: Piechnę z Zarszyna (córkę wojewody krakowskiego Piotra Kmity z Wiśnicza) oraz Katarzynę Oleśnicką, córkę sędziego krakowskiego Jana z Oleśnicy, a więc rodzoną siostrę Zbigniewa Oleśnickiego, biskupa krakowskiego. Krystyn herbu Lis w 1426 r. gościł króla Jagiełłę na kozieglowskim zamku. Jednak bardziej znanym przedstawcielem Lisów był jego ojciec, także Krystyn, wymieniony w ponad stu dokumentach z lat 1383-1417.

W okresie świetności Lisowie z Koziegłów posiadali, obok zamku koziegłowskiego, zamki w Mirowie, Bąkowcu (dzisiejsze Morsko), Przedeczu na Kujawach i Zarszynie w ziemi sanockiej. Do nich należał m.in. Mstyczów, Czepiec, Giebułtów, Tochołów, Małoszów (tzw. kompleks gier bultowsko-mstyczowski), Choroń, Lgota Murowana, Przyłubsko, Żerkowice, Dupice (dzisiejsze Piaseczno), Kotowice, części w Gołuchowicach i Siernierzycach, Jaworznik, Postaszowice, Lutowiec, Moczydła, Mrozów (tzw. kompleks mirowski), sołectwo w Niegowie i Koclinie. Kompleks koziegłowski obejmował miasto i zamek Koziegłowy, Stare Koziegłowy (dzisiejsze Koziegłówki), Lgotę Koziegłowską, Mysłów, Wojsławice, Siedlec, Krusin, Gniazdów, Cynków lokowany na surowym korzeniu Gęzyn oraz kuźnice nad Wartą. Kasztelan sądecki Krystyn z Koziegłów (senior) miał swój dom przy ul. Grodzkiej w Krakowie obok Colegium Iuridicum. Żoną Krystyna (I) była Katarzyna, córka stolnika sandomierskiego i członka rady królewskiej Jana Borka. Krystyn młodszy (II) wydał dobrze swe córki: Katarzynę za Dobiesława ze Szczekocin, późniejszego stolnika sandomierskiego, a Dorotę za Hińczę z Rogowa, kasztelana sandomierskiego.

Kartusz mapy księstwa opolskiego wykonany w Norymberdze z roku 1736 przedstawiający pogranicze śląsko -małopolskie z wsiami Klepaczka ,Zawada,Rudnik Mały i Wielki (znajdują się po śląskiej stronie).Reprodukcja mapy znajduje się w Zbiorach Biblioteki Śląskiej w Katowicach.Arch.,,Korzeni" .Udostępnił p.Andrzej Kuśnierczyk.

Opiekunem dzieci z drugiego małżeństwa, niepełnoletnich w chwili śmierci Krystyna, został ich wuj, biskup Zbiniew Oleśnicki. Próbował przejąć kuratelę nad całym majątkiem. Podziału majątku dokonano w 1439 roku. Potomkowie Krystyna młodszego mieli coraz większe kłopoty materialne, szczególnie po klęsce wyprawy warneńskiej w 1444 r., w której uczestniczył Krystyn III. Jego brat Jan (Starszy) stracił tenutę lelowską (zamek z miastem oraz wsie Bliżyce, Sokolniki i Dzibice). Musiał także zastawiać za długi miasto Koziegłowy wraz z młynem i wsiami Siedlec i Gęzyn Stanisławowi Rudzkiemu. Córka Stanisława Rudzkiego była żoną ostatniego pana na Kozie-głowach, Krystyna IV. Po utracie dóbr mirowskich na rzecz Piotra Myszkowskiego przyszła kolej na sprzedaż kompleksu koziegłowskiego. Za cenę 10 tys. florenów miasto z zamkiem, 11 wsiami, 4 młynami i dwiema kuźnicami (Kamienicą i Swankowską czyli Własną) kupił biskup Jan Konarski. Transakcję poświadczyli starosta siewiersko-sławkowski Maciej Piotrowski oraz sędzia ziemski siewierski Jan z Ujejsca. W ten oto sposób potomek możnego rodu Lisów (majątek Krystyna II szacują historycy jako 8. fortunę ówczesnej Małopolski, mówiąc współczesnym językiem: 8. miejsce na liście 100. najbogatszych), z ,, niewielką pomocą przyjaciół" zasilił szeregi niezamożnej szlachty.

Kartusz mapy księstwa opolskiego wykonany w Norymberdze z roku 1736 przedstawiający pogranicze śląsko -małopolskie z wsiami Klepaczka ,Zawada,Rudnik Mały i Wielki (znajdują się po śląskiej stronie).Reprodukcja mapy znajduje się w Zbiorach Biblioteki Śląskiej w Katowicach.Arch.,,Korzeni" .Udostępnił p.Andrzej Kuśnierczyk.

Koziegłowscy zniknęli z rejonu Koziegłów, ich zamek popadł w ruinę. Nowym administratorom państewka koziegłowskiego nie zależało na podtrzymywaniu legendy dawnych właścicieli. Podobny los spotkał w biskupim księstwie siewierskim inne rody rycerskie, min. Mierzowskich herbu Gryf. Poprzedniczką wsi Kamienica Polska była kuźnica, należącą do starej parafii koziegłowskiej. Kuźnicę wspomina Jan Długosz w swym spisie przychodów diecezji krakowskiej z lat 1470-1480. Parafia Koziegłowy świętopietrze płaciła już w 1335 r. O koligacjach małopolsko-śląskiego rodu Lisów, którego gałęzią był m.in. śląski ród Wierzbnów z okolic Wrocławia świadczy skomplikowany system dziesięcinny. Oto do roku 1400 kościół w Koziegłowach miał prawo do dziesięcin z Kwiliny, Rożnicy i Nowej Wsi. Miasto z kolei płaciło dziesięcinę plebanowi w Pałecznicy w Proszowskiem. Pińczyce płaciły kościołowi w Mysłowicach, Mysłów kościołowi w Targoszycach, Winowno kościołowi w Pszczynie a Rzeniszów kościołowi w Siewierzu. Księstwo siewierskie, na terytorium którego znajdowały się Koziegłowy (i Kamienica Polska) należało od końca XII w. do książąt śląskich. Po zhołdowaniu śląskich Piastów przez Czechy, granica między ziemiami św. Wacława, czyli Królestwem Czech a Koroną przebiegała na maleńkiej Kamieniczce. Księstwo wykupione zostało na rzecz kapituły krakowskiej w 1443 roku. Nad Kamieniczką kuźnicy działali zapewne już w pierwszej połowie XV w. Ruda była tu dobrej jakości, zalegała bardzo płytko. Nie brakowało drzew do wypalania węgli. Na przełomie XV i XVI w. działali tu bracia - kuźnicy, Marcin i Grzegorz zwani Chybakami. W 1498 r. otrzymali od króla Jana Olbrachta, na prośbę starosty olsztyńskiego, potwierdzenie dokumentu na posiadanie kuźnicy. Gdy w 1513 r. kupili od Jana Trepki herbu Topór, syna żegoty, dwór w Błesznie wraz z kuźnicą zwaną Błeszyńską -zaczęli zwać się Błeszyńskimi. W 1518 r. podzielili między siebie dobra. Marcin otrzymał pół Błeszna i Wrzosowę oraz kamienną fortalicję i role folwarczne na Sędzowej. Błeszyńscy toczyli spory z biskupami krakowskimi, bowiem tereny rudonośne rejonu Kamienicy znajdowały się w obrębie parafii koziegłowskiej. W 1598 r. kuźnica płaciła wóz żelaza rocznie rektorowi szkoły w Koziegłowach. Wcześniej - dziesięcinę pieniężną wartą 24 grosze, o czym świadczy zapis w Liber retaxationum z 1529 r. Błeszczyńscy są obecni w Kamienicy przez cały wiek XVII.

1929 , Mapa woj. krakowskiego w okresie sejmu czteroletniego 1788-1892. Mapa udostępniona przez Muzeum Miejskie "Sztygarka" w Dąbrowie Górniczej.Źródło http://siewierz.fotopolska.eu/377712,foto.html?o=b76397

W XVIII w. notują ich księgi parafialne Koziegłów i Poczesny. W latch 40. przeprowadzają rozli-czenia majątkowe m.in. z Guzowskimi. W połowie XVIII w. dzierżawcą klucza ko-ziegłowskiego i Starej Kuźnicy jest burgrabia sieradzki Błeszyński. W tym samym czasie z Kamienicy piszą się generosi (urodzeni) Michał i Helena Błeszyńscy. W 1770 r. Petronela Błeszyńska z Kamienicy poproszona została przez Józefa i Katarzynę Starczowskich na mat-kę chrzestną ich dziecka. Błeszyńskich dokumentuje nasz cykl Szlachta okolic Częstochowy. Można przypuszczać, że Ignacy Wędrychowski wszedł w posiadanie Kamienicy Polskiej w wyniku długów rodziny Błeszyńskich. Wymaga to badań w krakowskich archiwach. Jedno nie ulega watpliwości. To za czasów Błeszyńskich kuźnica Kamienica stała się wsią o nazwie Kamienica Polska. Źródło: Kwartalnik ,,Korzenie” nr62 , R XVII , 3/2007r