Ród Cianciarów.

 Ród Cianciarów.

Jednym z moich praszczurów jest Stanisław Cianciara: człowiek niebanalny, obieżyświat, znawca syberyjskiej przyrody, naturalnych zasobów Górnego śląska, członek komitetu plebiscytowego z czasów powstań śląskich, miłośnik historycznego malarstwa Sucho-dolskich, zakochany po uszy w powieściach o rycerskich dziejach przodków jego żony - Heleny, córki Marii Suchodolskiej i Kazimierza Zaborowskiego.

Stanisław Cianciara (ur 1891 w Łodzi zm 1952)

To, że do bliskich przyjaciół przodków Heleny Cianciarowej należał Adam Mickiewicz przeczytać można w podręczniku dla szkół ponadpodstawowych. W następnym pokoleniu, wiem z przekazów rodzinnych i z publikacji (np. biografii „Pan Sienkiewicz" S. Majchrowskiego), do grona znajomych należał autor Trylogii. Ród Cianciarów to ogromna Rodzina. Przed kilkoma wiekami mieszkali we Włoszech, później w Czechach i w Polsce. Przesyłam zdjęcie pradziadka Ignacego i jego żony Zofii z domu Brycht wraz z trójką ich dzieci.

Zdjęcie zrobiono w 1895 r Do artykułu „Zagadki historii" (Korzenie nr 44, s. 13) dopisałabym, że w powstaniu styczniowym 1863 r. uczestniczył też oddział powstańców z Adampola w Turcji (dziś Polonezkoy-Beykoz) wraz z porucznikiem, inżynierem, artystą malarzem Piotrem Suchodolskim i jego żoną Karoliną oraz lekarz wojskowy Rudolf Gutowski z żoną Michaliną. Karolina i Michalina - z domu Czajkowskie - to urodzone we Francji córki Michała Czajkowskiego vel Mehmeda Sadyka Paszy i Leonidy Gabaret (córki architekta z Bourgas, .dep. Cher), emigranta, tego co (podob-no) przeszedł na islam i... doszedł na trwałe do literatury i historii Polski. Nie tylko jako pisarz, autor kilkunastu (18) powieści historyczno-przygodowych, np. „Stefan Czarniecki" (Paryż 1840), „Dziwne życie Polaków i Polek" (Lipsk 1865), „Wernyhora" (Paryż 1838), „Hetman Ukrainy" (Berlin 1841), „Powieści kozackie" (Paryż 1837), „Kirdżali" (Lipsk ł 839), „ Owruczanin" (Berlin 1841), „Ukrainki" (Paryż 1841), „Bułgaria" (Lipsk 1870), „Legendy" (Lipsk 1855), „Moje wspomnienia o wojnie 1854" (Warszawa 1962) i in. Nie tylko jako przyjaciel Adama Mickiewicza (np. obraz namalowany przez jego zięcia - Piotra Suchodolskiego „Powrót Mickiewicza i Sadyka Paszy z polowania - 1855), listy Karoliny Suchodolskiej do dzieci Mickiewicza, np. pisany w Trieście w 1898 r. o opowiadaniu Czajkowskiego „Mickiewicz w obozie w Burgas" i liczna współczesna literatura, np. M. Klas „M. Czajkowski pod urokiem Mickiewicza" (Kraków 1959 r.) ale i jako generał -dowódca pułku Kozaków Otomańskich, jedynego w latach 50.-70. XIX wieku wojska polskiego, siły obronnej, na której w czasach rozbiorów Polski wspierali się faktyczni przywódcy narodu (Hotel Lambert w Paryżu), książę Adam Jerzy Czartoryski i hrabia Władysław Zamoyski.

Ślub Leona Cianciary z Jadwigą z domu Dochoda rok ok.1910. Z albumu p. Jerzego Cianciary

Oczywiście to wojsko było na żołdzie tureckim! Po 1870 generał Michał Czajkowski był emerytem na Ukrainie. W 1892 r: w Krzemieńcu na Wołyniu (upamiętnionym przez Juliusza Słowackiego) urodziła się Helena Zaborowska, córka Kazimierza i Marii z Suchodolskich - moja babcia. Od 1912 r mieszkała w Łodzi (wcześniej w Kijowie) a ponieważ miała dyplom nauczycielki uczyła w Gimnazjum Tomaszewskiego (obecnie II LO im. Gabriela Narutowicza) języka francuskiego. Siostry babci do 1913 r. mieszkały na Wołyniu w okolicy Szepetówki, Równego a pradziadek Kazimierz Zaborowski w czasach studenckich miał kolegę ... Henryka Sienkiewicza. Jakieś wakacje Sienkiewicz spędzał w majątku Zaborowskich (rodziców pradziadka) i znał też rodzeństwo pradziadka Kazimierza. Kazimierz był oficerem. Gdy w 1919 r w Łodzi urodziły się córki Heleny Zaborowskiej: moja mama Janina zwana Barbarą (drugie imię) i Irena, moja ciocia - babcia Helena skorzystała ze swojego drugiego zawodu -modystka i w Łodzi założyła pracownię i salon kapeluszy. Wcześniej jednak wyszla za mąż - za Stanisława Cianciarę (mój dziadek), urodzonego 2 kwietnia 1891 r. w Łodzi. Sanisław Cianciara to jeden z dwanaściorga dzieci urodzonego 18 lutego 1865 r. w Kamienicy Polskiej Ignacego Cianciary i Zofii z domu Brycht (ur. w 1865 r. w Stanisławowie).

Leon Cianciara ur.Kamienica Polska/zabór rosyjski/ z żoną Jadwigą z domu Dochoda rok ok.1950.Adampol. Z albumu p. Jerzego Cianciary.

Najstarszy ich syn Konstanty w wieku 19 lat został zastrzelony w czasie rozruchów w Łodzi 11 kwietnia 1907 r Pięcioro dzieci Ignacego i Zofii Cianciarów załozyło własne rodziny. Oni gdzieś są, niektórzy nawet mają to samo rodowe nazwisko. Pradziadek Ignacy był bratem Joanny, która wyszła za Władysława Ruszkowskiego. Mieli 8. dzieci. Rodzice Ignacego i Joanny to Fryderyk Cian-ciara ur. w 1835 r w Kamienicy Polskiej (ochrzczony w parafii Poczesna) oraz Rozalia z domu Jung. Fryderyk z kolei był synem Franciszka Cianciary ur. w 1795 r. i Franciszki z Stani-kowskich (ur. 1799) a bratankiem Józefa (ur1809) i Agaty z domu Hazler (ur w 1811 r). Braćmi Fryderyka byli Ludwik (ur. 1829), Antoni (ur. 1833) i Walerian (ur. w 1838). Rodzicami Franciszka byli Józef Cianciara (ur: 1772) - ten podpisany na akcie kupna ziemi w Kamienicy Polskiej w 1818 r pochodzący z czeskiej Dobruszki - i Joanna z Kucharzów (ur. 1774). Dziadka Stanisława Cianciarę (1891-1952) nazwałabym nie emigrantem a obieżyświatem, znawcą wołyńskiej i syberyjskiej przyrody. Na Syberii był nie z własnej woli lecz dlatego, że władze carskie oskarżyły go (wówczas 19-latka) o przynależność do młodzie-żowego związku niepodległościowego i zesłały na osiedlenie. W 1912 r. musiał opuścić kraj, swych bliskich i wyjechać do Tesiejewa w guberni jenisiejskiej.

Leon Cianciara i Jego Rodzina.Adampol, cmentarz. Z albumu p. Jerzego Cianciary

Wrócił stamtąd przemierzając ponad 12 tys. km w przeciągu półtora roku. W 1920 r. w Łodzi opublikował swoje wspomnienia „Wigilia na Syberii". Był legionistą, miał wojskowy stopień starszego sierżanta. Z Pierwszą Brygadą Legionów Józefa Piłsudskiego uczestniczył m.in. w walkach na Wołyniu. Ulubioną piosenką legionową były „My Pierwsza Brygada", „Hej, strzelcy wraz". Propagował naturalne zasoby Górnego Śląska (np.. „Co da Polsce Górny Sląsk?", Łódź 1920), był członkiem Zarządu Miasta w Łodzi w latach międzywojennych: Odznaczony Krzyżem Niepodległości (Monitor Polski z dn.19.03.1937),. członkiem łódzkiego Komitetu Plebiscytowego w czasie powstań śląskich (1920). W czasie II wojny krótko mieszkał w Głownie k Łodzi. Człowiek honoru i cnót wszelakich. Razem z babcią Heleną „dorobił się" dwójki wnucząt, Andrzeja i Ewy, a teraz „ma" nawet troje prawnucząt. Dzieje niektórych krewniaków, szczególnie w czasie I wojny światowej, nieco się zamgliły, zawieruszyły, może dzięki Korzeniom da się je odświeżyć?
Autor: Ewa Michalska-Szymańska (Łódź)
Źródło: Kwartalnik ,,Korzenie” nr50-51 , R XIV , 3-4/2004r