KAMIENICCY ŻYDZI PRZED 1939r

 

KAMIENICCY ŻYDZI PRZED 1939r

W latach dwudziestych i trzydziestych XX w. żyły w Kamienicy cztery rodzin żydowskie. Były to dwie rodziny Merynów, rodzina Goldszteinów i Sabatowscy. Merynowie pojawili się w Kamienicy Polskiej na początku tego wieku. Aron Meryn ożenił się z Żydówką - wdową Krentzbergową. Prowadził z nią pozostawioną przez Krentzberga małą fabryczkę płócienniczą. Fabryczka zarządzana przez Arona zaczęła upadać i po pewnym czasie nie przejawiała już żadnej działalności. Posiadłość po Krentzbergach znajduje się na posesji w pobliżu domu Bielobradka, na której do dziś stoi drewniany dom mieszkalny i w podwórku budynek fabryczki.








Dom rodziny Krentzbergów i Merynów okres okupacji.









Stan obecny









Kamienica Bielobradków ,dawna Apteka.

Inaczej potoczyły się losy bratanków Arona - Leona i Joska Merynów.
Bracia wspólnie rozwinęli przedsiębiorstwo tkackie. Stali się bogatymikupcami - składnikami. Wielu tkaczy-chałupników znalazło u nich pracę.
na ręcznych krosnach, tkacze dostarczali gotowe "sztuki" (takMerynowie dawali chałupnikom przędzę bawełnianą. Po przerobieniu jej nazywano zwój 34 m płócienka bawełnianego) do magazynów braci Żydów.
majątek. Niejeden chałupnik patrzył z zawiścią na panią Merynową,Marne to były grosze, ciężko zapracowane przez chałupników-rękodzielników. Za to Merynowie powiększali swój która konnym pojazdem wyjeżdżała ze swymi dziećmi na spacer przez
wieś. Obecnie w domu po Merynach mieści się Szkoła Podstawowa Nr 1.









Foto Źródło;,,Powrót z daleka" autor.Bronisław Najnigier ,wyd.Ludowa Spółdzielnia Wydawnnicza, 1973r







Budynek szkoły podstawowej nr 1 im. Marii Konopnickiej .Stan obecny
Trzecią rodziną żydowską była rodzina Henryka Goldszteina. Był on
właścicielem sklepu mieszanego (bo tak się wówczas mówiło) Sklep był
bardzo dobrze zaopatrzony. Można tam było kupić wszystko, począwszy odartykułów spożywczych, sprzęt rolniczy, po materiały tekstylne i
w nim, a on sam zaopatrywał sklep, przywożąc towar konną furmanką zobuwie. Można było kupować u niego na kredyt. Żona Henryka sprzedawała hurtowni w Częstochowie. Pracowali sami nie zatrudniając nikogo.
tekstylny.Pomnażali swój dobytek własną pracą. Posiadłość po Goldszteinach przejęła Gminna Spółdzielnia. Mieści się tam teraz sklep Nr 1 i sklep




Sklep Nr 1 i sklep tekstylny.Stan czerwiec 1959r



Sklep Nr 1 i sklep tekstylny. Stan 2000r




Czwartą rodziną Żydów w Kamienicy Polskiej byli Sabatowscy. Sabatowski
był krawcem. Prowadził warsztat krawiecki wraz ze swymi dwiema dorosłymicórkami. Byli oni najbiedniejszą rodziną żydowską w naszej wsi. Nie
rodziny p. Kidawów.mieli własnego domu. Wynajmowali mieszkanie w domu należącym obecnie do

                                     

Po lewej budynek rodziny p.Kidawów wygląd z 1942r.W okresie okupacji Gasthaus (gościnny dom,knajpa ).






Budynek rodziny p.Kidawów .Stan obecny



Żydzi mieszkający w Kamienicy, z wyglądu zewnętrznego nie przypominaliprawdziwych Żydów. Nie nosili czarnego chałata, ani jarmułki na
Polacy. "Nasi" Żydzi podzielili los milionów ich rodaków. Nagłowie, ani długich kręconych pejsów. Ubierali się jak przeciętni
Czasami widziało się przechodzącego przez wieś Żyda. Byli to obnośnipoczątku II wojny światowej zostali wywiezieni całymi rodzinami do getta.
przedstawicieli swego rodu. Ich mowa i sposób ubierania się były typowohandlarze drobnej konfekcji. Postrzegano ich jako zatwardziałych żydowskie. Przyjeżdżali także do Kamienicy Polskiej Żydzi z Błeszna
Jak oni umieli dobijać targu. Nikt inny, oprócz Żyda, tak nie potrafił.koło Częstochowy. Kupowali oni od gospodarzy świnie i cielęta do uboju. Żyd z Poraja nazwiskiem Bulwik przywoził do wsi pieczywo. Jechał przez Kamienicę furmanką w półkoszkach i przystawając co kawałek,
rodzina Szwymerów. Obecnie nikt z tej rodziny nie zamieszkuje w Kamienicy.sprzedawał gospodyniom pyszne bułki i dorodne chleby. W Kamienicy Polskiej było również kilka rodzin pochodzenia żydowskiego. Ich przodkowie przyjęli wiarę katolicką. Jedną z takich rodzin była                                                                                                                                                         Źródło: Archiwum Fundacji Shalom, sygn. III/1997/169, Klaudia
Nuszczyńska, "Historia i kultura Żydów polskich". Strona:www.sztetl.org.pl
Foto:Archiwum Kwartalnika ,,Korzenie" ,Zbiory Muzeum Regionalnego w Kamienicy Polskiej